Volledig scherm
Jan Just Bos was onder meer conservator van het belmonte arboretum. Foto: Herman Stöver

Jan Just Bos, de populairste Wageningse wetenschapper

Bij de start van de feestweek ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van Wageningen kreeg bioloog Arnold van Vliet verguld Wagenings erezilver.

Hij is van alle biologen in Nederland degene die wellicht het meest in de Nederlandse media verschijnt. Toch kun je Van Vliet, met alle respect natuurlijk, nog geen bekende, laat staan populaire Nederlander noemen. Van alle Wageningse wetenschappers die in de loop der jaren de universiteit en instituten hebben gediend, is er maar eentje die echt populair was bij het grote publiek. Veel met name jongere mensen zullen zijn naam wellicht niet kennen. Wat oudere zijn hem misschien vergeten. We hebben het natuurlijk over Jan Just Bos. En dit voor iedereen die hem nog wel voor de geest kan halen.

Bos overleed alweer 10 jaar geleden op 63-jarige leeftijd. In de jaren 80 van de vorige eeuw kende bijna heel Nederland hem. De Wageningse wetenschapper presenteerde in die tijd het NCRV-televisieprogramma Ja, Natuurlijk. Hij was het aanstekelijke en enthousiaste gezicht van het populaire natuurprogamma en de opvolger van de befaamde Kick Stokhuyzen. Het natuurprogramma was eigenlijk een quiz, maar die werd afgewisseld met natuurfilmpjes. Ook waren er vaak dieren in de studio. Die werden besproken door besproken door wijlen Anton van Hooff, directeur van Burgers Dierenpark te Arnhem.

Als wetenschapper genoot Bos in kleinere kring bekendheid. Vanaf 1968 was hij werkzaam aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen. Tot 1994 was hij wetenschappelijk medewerker bij het laboratorium voor Plantensystematiek. In die tijd verbleef hij vaak in het buitenland. Op dezelfde wijze als op de tv kon hij vol vuur over zijn ervaringen in de tropen vertellen. Sinds 1994 was Bos curator van de botanische tuinen van de universiteit. In die functie kon Bos zijn grote kennis over planten aan het publiek kwijt. Hij was een wandelende planten- en bomenencyclopedie.

Bos werd geboren in Balik Papan in het toenmalige Nederlands Indië en studeerde aan de universiteiten van Pasedena (USA), Wageningen en Stellenbosch (Zuid-Afrika). In 1966 studeerde hij in Wageningen af als tropisch bosbouwer. In botanische kringen stond hij te boek als kenner van het plantengeslacht Dracaena, waartoe ondermeer de geheimzinnige drakenbloedboom behoort. Ooit meende ik op het eiland Socotra (Jemen) zaden van deze boom te hebben verzameld en zond ze aan Bos. Die ontdekte dat ze van een andere boom waren. Zijn boodschap over de gemaakte fout was duidelijk. Maar hij bleef vriendelijk en probeerde enthousiast een oorzaak voor de fout te zoeken. Overigens slaagde hij er niet in om de zaden tot ontkieming te laten komen. Mijn moeder lukte dit wel. Maar dat terzijde.

Voor Jan Just Bos bekend werd als wetenschapper, vergaarde hij al roem als sportman. Als roeier deed hij twee keer mee aan de Olympische Spelen. In 1960 (Rome) haalde hij in de twee met stuurman de finale nog niet. 4 jaar later in Tokio lukte dat wel. Stuurman Bos ging zelfs met een bronzen medaille terug naar Wageningen en zijn club Argo.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.