Volledig scherm
Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Grapperhaus: niet Schoof, maar ambtenaren stuurden ‘onafhankelijk’ MH17-onderzoek

Niet topambtenaar Dick Schoof, maar ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben zich bemoeid met ‘teksten’ van een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de MH17. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag gezegd in de Tweede Kamer.

Quote

Slechts redactio­neel is er een aantal passages aangepast

Minister Grapperhaus

Vorige week kwam Dick Schoof in opspraak, omdat hij zich in zijn vorige baan als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek te hebben bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de afwikkeling van de aanslag op de MH17.

Die studie werd uitbesteed aan de Universiteit Twente om het zo onafhankelijk te houden, maar Schoof kon toch niet nalaten zich erin te mengen. Zo stuurde Schoof op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide hij zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum. Ook liet hij vlak voor het verschijnen weten dat hij het absoluut niet eens was met de eindconclusies en weigerde hij de onderzoekers zelfs te ontvangen. 

Vooral CDA en D66 reageerden daarop verbolgen, temeer omdat Schoof inmiddels de baas is van inlichtingendienst AIVD en dus van onbesproken gedrag zou moeten zijn.

Toonzetting

Volgens Grapperhaus heeft hij ‘geen aanwijzingen’ dat de slotconclusies van het onderzoek ‘zijn aangepast’. Wel zegt hij: ,,Slechts redactioneel is er een aantal passages aangepast.’’

Het ging volgens hem om ‘de toonzetting’. Maar volgens de minister was dat op aangeven van het wetenschappelijk centrum van zijn ministerie, die het onderzoek begeleidde, niet door Schoof. En dat was volgens Grapperhaus alleen maar omdat teksten niet strookten met eerdere teksten uit concepten.  Hij ziet daarin ook geen probleem. Het ‘was aan de onderzoekers om te doen’ wat ze wilde met deze ‘suggesties'. 

Een deel van de Tweede Kamer, waaronder het CDA, wees echter op vrijgegeven e-mails die wel degelijk van medewerkers van Schoof afkomstig waren, niet van ambtenaren van het ministerie. Grapperhaus ging daar niet verder op in.  ,,Ik zeg wel dat al die ambtenaren en hun werk onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Ik ga daar voor staan.’’

Afstand

Vorige week zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wél dat Schoof beter ‘iets meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek. Toch zei hij ook: ,,In dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd.’’

D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is daar boos  over. ,,Dat is niet chique. Zo lijkt de minister het te vergoelijken.’’ Grapperhaus wilde niet verder op ingaan.  Wel komt er nog een debat over de kwestie, dat vindt binnenkort plaats. 

Het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam eerder al in opspraak doordat het onwelgevallige conclusies van onafhankelijke onderzoekers probeerde bij te schaven. Onderzoeksinstituut WODC, dat ook het nu gewraakte MH17-onderzoek coördineerde, wordt om die reden verder losgemaakt van het ministerie.

De affaire komt op een pijnlijk moment. Nederland kondigde juist aan dat het met Rusland in gesprek gaat over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Nederland verweet de Russen steeds dat zij onafhankelijk onderzoek naar de ramp terzijde schoven. Dat een andere onafhankelijke studie in opspraak is, komt dan uiterst ongelegen.