Volledig scherm
Jamal Khashoggi © AP

Handelsmissie november naar Saoedi-Arabië afgeblazen

De Nederlandse handelsmissie naar Saoedi-Arabië in november is geannuleerd. Ook een tweede handelsmissie naar het land onder leiding van minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingsamenwerking een maand later staat op losse schroeven.

Quote

Voor de handelsmis­sies geldt: nee, tenzij

Minister Blok

Het kabinet stelt dat het ‘niet in de rede ligt’ dat de missie doorgaat. ,,Voor de handelsmissies geldt: nee, tenzij”, stelt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Nederland wil eerst het onderzoek over de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi afwachten. ,,Een heel zorgelijk bericht”, aldus Blok. ,,We hechten heel veel belang aan helderheid over deze verschrikkelijke moord.”

Omdat die helderheid nu ontbreekt, besloot het kabinet de deelname van minister Wopke Hoekstra van Financiën aan een investeringsforum in Saoedi-Arabië niet door te laten gaan. ,,Dat bezoek was aanstaande, we moesten er snel een knoop over doorhakken.”

In persoon

Blok heeft zijn Saoedische collega vanochtend zelf gebeld om hem dat mede te delen. ,,Ik vind het ook netjes om dat persoonlijk te vertellen.” Er was volgens de VVD-bewindsman ‘geen sprake van boosheid’ bij zijn Saoedische ambtgenoot. ,,Hij reageerde daar heel zakelijk op. Ik wil het gesprek open houden en onze zorgen op tafel kunnen leggen.”

Premier Mark Rutte heeft de kwestie vandaag aangekaart op de Europese top in Brussel. Volgens Blok zou het ‘heel goed zijn als Europa hier als één optreedt’. ,,We hebben wel te maken met landen die uiteindelijk zelfstandig beslissen, maar het zou goed zijn als er eenheid is.” In het geval van Saoedi-Arabië, waar voor veel EU-landen grote handelsbelangen meetellen, ‘vergt dat extra actie’. Over bij het besluit om het bezoek van Hoekstra af te zeggen, was bijvoorbeeld nauw contact met de Franse minister van Financiën.

In een lunchafspraak met de Spaande minister van Buitenlandse Zaken, Josep Borrell, besprek Blok de zaak-Khashoggi ook. Volgens Borrell volgt de Spaanse regering de lijn van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. ,,Wij eisen een volledige verklaring voor wat er in Turkije met Khashoggi is gebeurd.” De journalist ging op 3 oktober het Saoedische consulaat in Istanboel binnen en kwam niet meer naar buiten.

Eigen afweging

Over de handelsmissie die eind november naar Saoedi-Arabië zou afreizen, was het kabinet eerder op de dag in een Kamerbrief nog vaag. Het werd ‘niet opportuun’ geacht, maar bedrijven moesten een eigen afweging maken. Later op de dag besloot de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die de missie in november organiseert, de handelsreis ‘tot nader orde uit te stellen’. Volgens RVO waren er nog geen afzeggingen van bedrijven binnengekomen.

VNO-NCW laat over de handelsmissie van december weten exact het ‘standpunt van het kabinet’ te volgen. De werkgeversclub benadrukt dat de handelsmissie uit een kleine groep bedrijven zou bestaan.

Blok wilde niet vooruitlopen op stappen die de Nederlandse regering kan nemen als uit het onderzoek blijkt dat de Saoedische regering een rol heeft gespeeld in de moord van Khashoggi.

  1. Nederland en andere EU-landen willen Brazilië onder druk zetten vanwege Amazone-drama

    Nederland en andere EU-landen willen Brazilië onder druk zetten vanwege Amazone-dra­ma

    Nederland is ‘absoluut’ bereid om, in EU-verband, de handelsbetrekkingen met Brazilië als drukmiddel in te zetten zodat de gigantische ontbossing in het Zuid-Amerikaanse land een halt wordt toegeroepen. Dat zei minister Kaag (Buitenlandse handel) vrijdag na de wekelijkse ministerraad. Frankrijk en Ierland dreigen al met het opzeggen van een handelsverdrag, Duitsland en Noorwegen hebben steun bevroren.