Volledig scherm
De Duitse bondskanselier Angela Merkel verdedigde het pact tijdens een vlammende speech vol vuur. © AFP

Omstreden migratiepact krijgt goedkeuring tijdens VN-top

Na verhitte discussies de afgelopen weken is vandaag het VN-migratiepact goedgekeurd tijdens een internationale conferentie in Marokko. De Algemene Vergadering van de VN zal het pact formeel aannemen op 19 december. 

Volledig scherm
Merkel noemde migratie in haar speech een verschijnsel van alle tijden. © AFP

Nasser Bourita, voorzitter van de conferentie, maakte in Marrakesh het besluit bekend over het reeds onderhandelde document om de wereldwijde migratie in betere banen te leiden. Op de conferentie waren meer dan 150 landen vertegenwoordigd. Ook Nederland ging akkoord, zij het met een stemverklaring waarin wordt benadrukt dat de overeenkomst geen juridische gevolgen mag hebben.

In het 34 pagina’s tellende akkoord – dat voluit het ‘Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration’ heet – staan richtlijnen over een ordelijke en veilige migratie. Die zijn overigens niet bindend. Het document, dat migratiestromen in betere banen moet leiden, is omstreden: veel landen hebben er al intern over gesteggeld en/of hebben laten weten dat ze het akkoord niet steunen. 

Zo doen Australië, Oostenrijk, Bulgarije, Polen, Hongarije, Tsjechië, Israël en de Verenigde Staten niet mee. Ook Chili maakte vanochtend bekend zich terug te trekken uit het pact. In het Belgische kabinet ontstond zaterdag heibel doordat een van de vier coalitiepartijen tegen het pact bleef, maar de premier aankondigde wel te zullen steunen. Polen vindt dat er te weinig garanties zijn dat landen zelf mogen bepalen welke mensen ze op hun grondgebied toelaten.

Angst

De Duitse bondskanselier Angela Merkel verdedigde het pact tijdens een vlammende speech. Merkel zei te kunnen begrijpen welke angst er leeft voor de gevolgen die immigratie voor landen kan hebben. Maar ze stelde ook dat sommige politici die angst met foute informatie proberen te voeden. ,,Als bondskanselier van Duitsland weet ik waar puur nationalisme toe kan leiden. Wij dragen de erfenis van de Tweede Wereldoorlog met ons mee. Dat is de reden dat de Verenigde Naties zijn opgericht. We kunnen dit soort problemen alleen in internationaal verband oplossen.’’

Merkel noemde migratie in haar speech, waarvoor ze luid applaus kreeg in Marrakech, een verschijnsel van alle tijden. ,,En als die migratie legaal is, is dat ook goed.’’ Haar Duitsland en de Europese Unie kunnen volgens Merkel niet zonder migranten. ,,We hebben ze nodig voor onze economie, ze dragen bij aan onze welvaart.’’

‘Leugens en onwaarheden’

Volledig scherm
‘Mijn land heeft ervoor gekozen aan de juiste kant van de geschiedenis te staan’, zei de Belgische premier Michel. © AFP

Een paar uur later beet de Belgische premier Charles Michel, in eigen land dus zwaar bekritiseerd om zijn steun aan het pact, al net zo fel van zich af. ,,Mijn land heeft ervoor gekozen aan de juiste kant van de geschiedenis te staan”, zei Michel. De premier zei dat de tegenstand van het pact was gevoed door ‘leugens en onwaarheden’.

Ook ging hij kort in op de regeringscrisis in eigen land. ,,Eén partij heeft besloten zijn mening te veranderen”, wees Michel naar de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), die wegens de steun aan het migratiepact uit het kabinet is gestapt. Dat een ruime meerderheid van het Belgische parlement desondanks het pact steunt, noemt de premier een ‘sterk signaal’.

Doelstellingen

Maar wat staat er eigenlijk in dit pact? In de 24 pagina’s staan 23 doelstellingen om migratiestromen op lokaal, nationaal en internationaal niveau beter te organiseren en illegale migratie terug te dringen. Zo is er aandacht voor het wegnemen van de oorzaken van migratie, betere mogelijkheden voor legale migratie, zorgen dat burgers de juiste identificatiepapieren hebben en betere procedures voor asielaanvragen en -beoordelingen.

Hoewel het pact dus juridisch niet bindend is, zijn deelnemende landen er niet gerust op. De vrees bestaat dat asieladvocaten er extra rechten mee gaan afdwingen of dat rechters de teksten toch gebruiken om hun uitspraken op te baseren. Sommige landen, waaronder Nederland, voegen daarom een verklaring toe om nog eens te benadrukken dat ze zich niet juridisch gebonden voelen aan de afspraken.