Volledig scherm
Een verpleegkundigen helpt een patiënt met tanden poetsen

Personeelstekorten in de zorg lopen rap terug

De personeelstekorten in de gezondheidszorg worden in snel tempo kleiner. Veel zijinstromers en herintreders kiezen alsnog voor een baan als zorgverlener, tonen de nieuwste cijfers over de arbeidsmarkt aan. Toch blijven er bij het kabinet ook kopzorgen over het oplopende ziekteverzuim en de stijgende vertrekcijfers van medewerkers. 

Het verwachte personeelstekort voor de gezondheidszorg in 2022 is nu 80.000 medewerkers, brengen de drie bewindslieden op het ministerie van Volksgezondheid vandaag naar buiten. Sterker nog, als de huidige stijging van het aantal zijinstromers en herintreders, de groei van het aantal nieuwe zorgverleners in opleiding en het aantal extra stageplaatsen doorzet dan loopt het tekort mogelijk zelfs terug naar 55.000 man.

Wegwerken

Quote

Er ligt voor de komende periode nog een geweldige grote opdracht, want de arbeids­markt blijft krap en de vraag naar zorg neemt enorm toe

Minister De Jonge (Volksgezondheid)

In maart 2018 rekende het kabinet nog met een veel hoger tekort: maximaal 125.000 medewerkers te weinig. Destijds legden minister De Jonge, minister Bruins en staatssecretaris Blokhuis de torenhoge ambitie op tafel om de tekorten in de zorg richting 2022 liefst helemaal weg te werken. Ze kwamen met een ‘aanvalsplan’ en honderden miljoenen euro‘s om de arbeidsmarkt aan te zwengelen in 28 regio’s.

Of het door het plan komt of niet, veel meer mensen kiezen voor een baan in de zorg. Zo zijn in 2017 en 2018 in totaal 18.500 mensen extra gaan werken in de verpleeghuiszorg. In 2019 hebben verpleeghuizen de ambitie nog eens 19.000 medewerkers aan te nemen. Maar ook in de ziekenhuizen en de geestelijke gezondheidszorg nemen de personeelsaantallen op dit moment razendsnel toe.

Zorgminister Hugo de Jonge is heel blij met deze trend. ,,Dit ondersteunt de koers die we afgelopen jaar al hebben ingezet. Maar er ligt voor de komende periode nog een geweldige grote opdracht, want de arbeidsmarkt blijft krap en de vraag naar zorg neemt enorm toe. Daarnaast moeten we zorgverleners ook beter vasthouden. Dus is de klus niet geklaard en blijft het alle hens aan dek.”

Ruimte voor verbetering

De minister maakt zich vooral zorgen over de hoge uitstroom van zorgpersoneel en het groeiende ziekteverzuim. ,,Daar zit ruimte voor verbetering bij de werkgevers.” Zo hebben de sociale partners dit jaar 1,7 miljard beschikbaar voor loonontwikkeling. Ook wordt er komende periode 60 miljoen euro meer vrijgemaakt om nieuwe medewerkers op te leiden en huidige medewerkers te behouden.  

Quote

De beschik­baar­heid van voldoende gekwalifi­ceerd personeel is niet in een paar jaar op te lossen

Minister Bruins (Medische zorg)

Het kabinet houdt vast aan de fikse ambitie om de personeelstekorten in de gezondheidszorg liefst helemaal weg te werken richting 2022. Dat er nu nog een verwacht tekort van 55.000 medewerkers dreigt over te blijven tegen die tijd, is een reden om er qua inzet nog een schep bovenop te doen.

Minister Bruno Bruins (Medische zorg) ziet dat zijn ambitie en die van zijn twee collega‘s op Volksgezondheid, richting nul tekorten qua zorgpersoneel, ‘stevig’ is. ,,Maar de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel is niet in een paar jaar op te lossen. Tegelijk geldt: als je je ambitie dan maar terug schroeft, ben je ook niet goed bezig.”

Eerdere bezuinigingen in de zorg hebben de personeelstekorten in het verleden mede gecreëerd of tenminste verergerd. Daar komt nog bij dat de zorgvraag in ons land, mede door de vergrijzing, de komende jaren alleen maar zal toenemen en intensiever zal worden. Dit vereist een flinke instroom van gekwalificeerde zorgverleners, die ook nog eens lange tijd blijven.

Glashelder

De bewindslieden zijn er inmiddels glashelder over: personeelstekorten tasten de sfeer op de vloer aan, verhogen de werkdruk en uiteindelijk wordt de kwaliteit van zorgverlening minder. Dat moet worden voorkomen door een andere manier van werken. Maar ook met behulp van innovatie. 

Een voorbeeld dat minister Bruins noemt is een experiment in de Achterhoek waarbij patiënten met COPD 24 uur per dag via beeldbellen terecht kunnen bij gespecialiseerde verpleegkundigen van een zorgcentrale. Ook wordt op afstand het ziektebeeld in de gaten gehouden door middel van monitoring.

Bruins: ,,E-health, het gebruik van technologie ter ondersteuning van de gezondheid en de gezondheidszorg, gaat niet meer weg. We doen niet zomaar even een actieprogramma voor een bepaalde periode en roepen dan dat het klaar is. Nee, deze marathon voor de zorg lopen we een aardig eindje mee.” 

Volledig scherm
In het hele land vinden inmiddels meerdere proeven plaats met beeldbellen. Dat wil zeggen dat de patiënt niet extra naar het ziekenhuis hoeft te komen, maar via een beeldverbinding contact heeft met de arts © Theo Peeters