Rutte: Heb niet de illusie dat we racisme oplossen met wetgeving alleen

VIDEORacisme kan alleen succesvol worden aangepakt als iedere Nederlander daarbij helpt. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag in de Tweede Kamer, waar hij door de oppositie heen was geroepen om ‘leiderschap’ te tonen rond het racisme-incident tijdens een voetbalwedstrijd dit weekend. ,,Heb niet de illusie dat we dit oplossen met wetgeving alleen. Dat kan alleen als we met 17 miljoen mensen zeggen: Dit accepteren we niet meer.’’

Quote

Als dat het land is waarin we wonen, dan kunnen we de tent beter morgen sluiten

Premier Rutte

Afgelopen zondag werd Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira tijdens de wedstrijd tegen FC Den Bosch slachtoffer van racistische geluiden vanaf de tribune. De scheidsrechter legde het spel daarop enige tijd stil en Mendes Moreira verliet hevig geëmotioneerd het veld. 

De premier, die vanmiddag door de oppositie naar de Kamer werd geroepen voor het vragenuur, veroordeelde het racisme-incident opnieuw stevig. ,,Als dat het land is waarin we wonen, dan kunnen we de tent beter morgen sluiten. Dat is ook niet het land waarin we wonen. Op dit soort momenten schamen wij ons allemaal diep.’’

Volgens Rutte heeft de hele samenleving last van racisme. ,,Het is het stomste en domste wat je in een land kunt doen. Je zet mensen met talent op achterstand. Het is collectief dom, het is individueel dom’’, zei hij met luide stem. 

Volledig scherm
Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira wordt gesteund door medespelers vlak na de racistische spreekkoren © ANP

Allemaal

Volledig scherm
Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport en premier Mark Rutte © ANP

Onder meer de KNVB en bondscoach Ronald Koeman vragen het kabinet om strengere regelgeving, om racisme op het veld beter aan te kunnen pakken. Begrijpelijk, maar alleen wijzen naar de politiek is niet de oplossing, vindt Rutte. ,,We kunnen dit als politiek niet in ons eentje oplossen. Er is ook een rol voor het collectief. Ik wil dat we even met elkaar kijken en zeggen: wacht even, wat kunnen we er samen aan  doe om dit te voorkomen, om mensen hierop aan te spreken?’’

Minister Bruno Bruins (Sport) zit binnenkort om tafel met de KNVB en alle betrokkenen. Premier Rutte zal daar ook bij aanschuiven. Martijn von Martels (CDA) wil weten wat de inzet van het gesprek wordt. ,,Wat het CDA betreft is het hard nodig dat er sancties komen.’’ Rutte wil vooral luisteren naar de KNVB, en horen wat ze nu al kunnen doen en wat er eventueel nog meer mogelijk moet worden.

Het Openbaar Ministerie (OM) maakte gisteren bekend een onderzoek in te stellen naar het incident, nadat eerder de KNVB ook aangaf de situatie nader uit te zoeken. Het OM in Oost-Brabant kijkt specifiek naar het gedrag van de supporters op de M-Side van FC Den Bosch, en gebruikt daarvoor onder meer beelden die tijdens de wedstrijd zijn gemaakt. 

Quote

We kunnen dit als politiek niet in ons eentje oplossen

Premier Rutte

Rutte afwezig

De oppositie hekelde in eerste instantie dat premier Rutte niet in de Kamer was voor de beantwoording van de vragen, en dat aan minister Bruins overliet. ,,We begrijpen dat de premier het druk heeft, maar ik had hem willen vragen naar zijn afwezigheid tijdens het debat. Maar hij is letterlijk afwezig’', aldus PvdA-voorman Lodewijk Asscher.

Ook GroenLinks-leider Jesse Klaver vond dat Rutte aanwezig moest zijn, en vroeg Kamervoorzitter Kadija Arib het debat te schorsen en de premier te vragen ‘zijn fout recht te zetten’. Dat deed ze, waarop Rutte alsnog naar plenaire zaal kwam.

Bekijk hieronder beelden van de uitlatingen van de oppositie. 

Meer actie

Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) sprak zich gisteren al uit over de zaak en eist van de KNVB meer concrete actie tegen racisme. ,,Iedere keer als er zoiets gebeurt mag er, als je het mij vraagt, twee of drie punten worden afgehaald bij zo’n club. De goeden moeten dan onder de kwaden lijden, maar de meute moet dan maar eens zeggen: dit pikken wij dus niet langer’’, zei hij.

Premier Rutte prees gisteren het handelen van de scheidsrechter en noemt het incident ‘verschrikkelijk, echt vreselijk’. Over maatregelen wilde hij zich niet uitlaten. ,,Laten we eerst even met elkaar vaststellen, los van hoe je het allemaal weer oplost, dat we dit niet doen in dit land. En dan hebben we altijd de neiging meteen weer door te schieten naar maatregelen. Misschien moet dat, daar ben ik niet op voorhand tegen of voor.’’

‘Zielig mannetje’

Trainer Erik van der Ven van FC Den Bosch heeft gisteren persoonlijk zijn excuses aangeboden aan Mendes Moreira, nadat hij hem zondag ‘een zielig mannetje’ noemde. De coach werd daarna bedreigd en moest die nacht ergens anders slapen uit veiligheidsoverwegingen. ,,Dat had te maken met zijn juichen voor de tribune van de M-side en niets met racisme of het feit dat hij daarom van het veld liep. Ik ben absoluut niet racistisch en heb sowieso veel spijt van mijn opmerking. Ik zei dat vanuit emotie en had dat niet moeten doen’’, aldus Van der Ven tegen de voetballer, die zijn excuses aanvaard

FC Den Bosch ging gistermiddag ook diep door het stof, nadat de club in eerste instantie had gezegd dat de supports vanaf de tribune kraaiengeluiden maakten, en dat van racistische spreekkoren geen sprake was. ‘Een blunder’, oordeelde de club later. ,,We bieden daarvoor onze excuses aan.’’

Statement Oranje

Het Nederlands elftal heeft vanmiddag een statement gemaakt tegen racisme. De selectie van Ronald Koeman vormde een kring waarbij de handen werden uitgevouwen. Alle spelers van Oranje twitterden de foto met de hashtag #stopracisme en de toevoeging ‘Enough is Enough!’