Geert Wilders in de Tweede Kamer.  De PVV-leider wist een debat over zijn rechtszaak af te dwingen in de Tweede Kamer, waardoor minister Ferd Grapperhaus (Justitie) in een lastig parket terechtkomt.
Volledig scherm
Geert Wilders in de Tweede Kamer. De PVV-leider wist een debat over zijn rechtszaak af te dwingen in de Tweede Kamer, waardoor minister Ferd Grapperhaus (Justitie) in een lastig parket terechtkomt. © ANP

Wilders krijgt een Kamerdebat over zijn rechtszaak, nog voordat er een vonnis ligt

Nog voor er een uitspraak van het gerechtshof ligt in het minder-Marokkanenproces, zal de Tweede Kamer een debat voeren over de slepende rechtszaak tegen Geert Wilders.

De PVV-leider wist dat vanmiddag af te dwingen in de Tweede Kamer, waardoor minister Ferd Grapperhaus (Justitie) in een lastig parket terechtkomt. De minister zal nu om een politiek oordeel over de vervolging gevraagd worden, terwijl de rechtszaak pas verdergaat op 23 maart. Alles wat Grapperhaus zegt over de strafzaak kan weer een rol gaan spelen in dat proces.

Normaal gesproken zegt de Tweede Kamer zich ook niet te willen mengen in lopende strafzaken, maar de voltallige oppositie van 75 Kamerleden bleek voor Wilders een uitzondering te willen maken.

Druk

Wilders in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.
Volledig scherm
Wilders in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. © EPA

De PVV-leider meent namelijk dat het ministerie van Justitie in 2014 druk zette op het Openbaar Ministerie (OM) om hem te vervolgen. Op die wijze zou toenmalig minister Ivo Opstelten hem ‘monddood’ hebben willen maken, stelt Wilders. Die politieke bemoeienis met een strafzaak zou een schending inhouden van de trias politica. Omgekeerd gaat de Tweede Kamer nu dus inhoudelijk debatteren over een lopende strafzaak.

Volgens Wilders is het ‘noodzakelijk’ dat te doen voor er een arrest ligt in zijn strafzaak. Hij ziet in vorige week vrijgegeven documenten bewijzen van inmenging door het ministerie. Het gaat om informatie uit honderden interne e-mails en nota’s van het OM en documenten van het ministerie van Justitie. Wilders had die opgevraagd, om de bemoeienis van Opstelten en zijn ambtenaren aan te tonen.

Brief

Zo is in de dossiers een brief te vinden van de officier van justitie die de zaak tegen Wilders aanvankelijk oppakte aan diens hoofdofficier van justitie. Daarin schrijft deze aanklager over het moment dat publiek zal worden gemaakt dat Wilders wordt vervolgd.

Officier van Justitie Wouter Bos schrijft dat hij ‘naar buiten wil’ met de ‘beslissing’ om Wilders te vervolgen op ‘17 of 18 december’. Bos merkt daarbij op dat deze data ‘nog voor het kerstreces’ liggen en ‘ook nog ruimschoots voor de Provinciale Statenverkiezingen en tussen het vragenuurtje op dinsdag en de ministerraad op vrijdag’.

Dat het OM zo minutieus het bekendmaken van de vervolging afstemde op de politieke agenda van het Binnenhof, was niet eerder bekend. Het roept ook vragen op omdat het Openbaar Ministerie het hele proces door juist heeft volgehouden dat het helemaal los van het ministerie van Justitie en politiek Den Haag opereerde. Wilders daarover: ,,Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel.’’

Quote

Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel

Geert Wilders, PVV

Daarbij moet wel worden opgemerkt dat dit dus geen brief is waar het ministerie van Justitie bemoeienis mee had: het gaat om een nota van een OM’er naar diens baas. Het Openbaar Ministerie heeft bovendien van meet af aan gezegd dat de beslissing om Wilders te vervolgen viel op 10 september 2014. De brief van Bos dateert van later, namelijk 10 december 2014. Het besluit om de PVV-leider voor de rechter te slepen zou, volgens het OM dus, toen dus al ruimschoots zijn genomen.

Ministerraad

Niettemin denkt Wilders dat er meer bewijs is voor politieke druk op het OM, omdat uit stukken blijkt dat zijn vervolging in de ministerraad werd besproken. En zo dus ook met premier Rutte. Volgens ambtenaren ging het erom dat Opstelten de procedurele gang van zaken zou kunnen toelichten aan zijn collega’s, niet het inhoudelijke onderzoek. ,,Zodat hij iets zinnig kan zeggen.’’ De ’MP’, premier Rutte dus, ‘verwacht dat van hem’, staat in een e-mail.

Een ambtenaar van het ministerie van Algemene Zaken (AZ) merkte tegen een ambtenaar van justitie echter ook op dat ‘het niet onwaarschijnlijk is dat in de ministerraad van morgen de vraag aan de orde zal zijn of vervolging van Wilders kansrijk is’. ,,In het woord kansrijk ligt een wens,’’ zei Wilders daarover.

De huidige officieren van justitie kennen deze documenten ook, maar vinden dat ‘uit niets is gebleken’ dat er sprake was van politieke beïnvloeding vanuit het departement.

Een discussie hierover gaat zich op 23 maart voltrekken bij het gerechtshof, maar voor die tijd dus ook in de Tweede Kamer.