Ellen Willems bereidt aardappelen in de oven.
Volledig scherm
Ellen Willems bereidt aardappelen in de oven. © Jan Ruland van den Brink

Komt er nog iets met aardappelen op tafel? Vier suggesties voor een gerecht met piepers

kerst 2019Met een zak aardappels, boter en knoflook kom je een eind. Vier suggesties voor een gerecht met de allemansvriend: de pieper.

De aardappel is in Nederland de meest gegeten koolhydraatbron. Maar liefst 80 kilo per jaar persoon, zo weet patatmaker Aviko. Dat zijn twee winkelwagens vol per inwoner, en dan hebben we de chips nog niet meegerekend. Dat is veel, maar ook logisch. Want aardappels zijn niet duur, altijd voor handen, en je kunt ze op heel veel manier bereiden.  

Zuid-Amerika

De aardappel klinkt heel Nederlands, maar is het van oorsprong niet. De pieper komt uit Zuid-Amerika, waar meer dan tweehonderd rassen worden geteeld. De Zuid-Amerikanen claimen dus de bakermat te zijn van deze onmisbare voedselbron, maar het Nederlandse natte klimaat is ook uitstekend voor de teelt, zo ontdekten boeren in de achttiende eeuw. Sindsdien eten we aardappels bij de groenten. 

In het zuiden van Europa eten mensen brood bij de groenten en het vlees. Aardappels zijn daar een groente. Logisch dat in het zuiden meer brood wordt gegeten. De productie van graan gaat daar weer stukken beter dan hier. 

Quote

Biologi­sche aardappe­len telen is een kunst

De aardappel is in Nederland dus een geliefd onderdeel van onze maaltijd. En een van de weinige gewassen waarbij het land van herkomst bijna altijd Nederland is. De teelt is een traditie. Aardappelboeren produceren jaarlijks 8 miljoen ton piepers. Ongeveer de helft is consumptieaardappelen, 20 procent pootaardappelen en 30 procent zetmeelaardappelen. 

Nadeel van de aardappel is de ziektegevoeligheid. Vooral de phytophthora is een ziekte die de aardappels aantast. Als de ziekte bij de onbespoten aardappelakkers zichtbaar is door het verkleurende blad, worden de planten eruit gehaald en vernietigd. De aardappelen worden bewaard en zijn goed eetbaar, maar vaak is de opbrengst dan nog niet maximaal. Kortom, biologische aardappelen telen is een kunst.  

Geroosterde aardappels

Volledig scherm
© Jan Ruland van den Brink

Ingrediënten: 1 kilo lichtkruimige aardappels, 3 eetlepes olijfolie, een tak rozemarijn, zeezout, 2 tenen knoflook

Bereidingswijze: Snijd aardappels met schil in grove stukken, kook 5 minuten in gezouten water, laat goed uitdampen in een vergiet. Schep aardappels op een braadslede om met olijfolie, peper en zout, zet 25 minuten in oven op 200 graden. Voeg fijngesneden rozemarijn en uitgeperste knoflook toe, schep om, zet nog 5 minuten in de oven.

Dinertip: Krokante aardappels zijn top bij rund- of varkensgebraden, maar passen ook goed bij kip of kalkoen. Serveer met schaaltje zure room.

Fondantaardappelen

Volledig scherm
© Jan Ruland van den Brink

Ingrediënten: 1 kilo vastkokende kleine aardappels, 75 gram roomboter, 1 liter runderbouillon en 2 tenen knoflook (gepeld)

Bereidingswijze: Fondantaardappelen is een deftige naam voor gekookte aardappelen, maar dan veel lekkerder. Schil de aardappelen en bak ze in de boter lekker bruin. Gebruik een pan die in de oven kan. Giet de bouillon over de piepers, zodat ze net onder staan, voeg twee hele knoflooktenen toe. Zet half uur in de oven op 180 graden. 

Dinertip: Past goed bij wild. Serveer met het kookvocht in een schaal. Maak je borden op? Snijd de aardappels dan aan een zijde recht af voor het koken. Dan blijven ze staan.

Aardappel dauphinoise

Volledig scherm
© Jan Ruland van den Brink

Ingrediënten: 1 kilo bloemige aardappels, 25 gram roomboter, 400 milliliter slagroom, 3 tenen knoflook, 1/4 theelepel nootmuskaat, zeezout, versgemalen zwarte peper

Bereidingswijze: Schil aardappelen en snijd in dunne plakken. Meng room, geperste knoflook en nootmuskaat met zout en peper. Meng aardappels door room en giet in ovenschaal. Gaar een uur en een kwartier in oven op 160 graden. Druk ieder kwartier aan, zodat aardappels in room garen. Klaar als het bubbelt, kleurt en de piepers zacht zijn. 

Dinertips: Heel geschikt als buffetgerecht. Past namelijk bij alles wel. Lekker bij lamsvlees, rundvlees of een stuk zalm. Ook voor de vegetarische maaltijd een goed idee.

Gepoft en gegratineerd

Volledig scherm
© Jan Ruland van den Brink

Ingrediënten: 6 heel grote aardappelen, 60 gram boter, 250 milliliter zure room, 150 gram oude kaas, 4 lente-uitjes, zeezout en verse zwarte peper.

Bereidingswijze: Gaar de ongeschilde aardappelen een uur op een bakplaat in een oven van 200 graden. Halveer als ze iets zijn afgekoeld, en haal het binnenste eruit. Laat langs de schil een centimeter zitten. Mix de binnenkant met boter, zure room, kaas, lente-ui, zout en peper en stop terug in aardappelbootjes. Zet nog 10 minuten in de oven.

Dinertip: De luxe gepofte aardappel. Eventueel kun je er kerrie of uien aan toevoegen. Milder of heftiger maken, kan andere kaas te gebruiken: blauwe kaas of een cheddar.