Volledig scherm
Containeroverslagbedrijf BCTN in Nijmegen © BCTN

Stuwongeluk Grave: gedupeerde bedrijven in onzekerheid

GRAVE/ NIJMEGEN - Het bizarre ongeluk waarbij een tanker dwars door de stuw bij Grave voer, heeft enorme financiële consequenties. Het is zeer de vraag of gedupeerde ondernemers worden gecompenseerd.

Nee, we hoeven geen medelijden met hem te hebben. Containeroverslagbedrijf BCTN in Nijmegen is solide, kan best tegen een stootje, zegt directeur Joop Mijland.

Scheepvaart gestremd

„Maar feit is wel dat voor twee van onze zeven containerterminals geldt: de schade die we daar door het stuwongeluk hebben geleden - de scheepvaart op de Maas was vier weken gestremd - is in de rest van dit jaar al bijna niet meer goed te maken.”

Miljoenen euro's schade

Anders gezegd: op die locaties wordt in de resterende 11 maanden van 2017 voor de kat z'n viool gewerkt. „Wij ramen de extra kosten die we hebben moeten maken om de vracht van onze opdrachtgevers tóch in Rotterdam te krijgen, vooral met vrachtwagens, op 600- à 700.000 euro.”

Volledig scherm
Joop Mijland van BCTN in Nijmegen. © BCTN

Natte vinger in de lucht: „De totale schade die ondernemers lijden door dit ongelofelijke ongeluk, loopt in de tientallen miljoenen euro's, dat kan niet anders.”

Verzekeraar

Mijlands verzekeraar buigt zich inmiddels over de schade van BCTN. „Maar of ik mijn extra kosten vergoed krijg, is zéér de vraag.”

Een totaalbeeld van de 'gevolgen van Grave' ontbreekt vooralsnog. Rijk, provincies, gemeenten, verzekeraars: niemand die het scherp heeft. Jos Meessen van de Limburgse werkgeverskoepel LWV gaat op basis van een eigen ledenenquête uit van 3 miljoen schade per week dat het scheepvaartverkeer op de Maas was gestremd. Alleen al in Limburg.

Noodfonds

Jeroen Bol van verladersorganisatie EVO stelt dat er 'minstens 15 miljoen euro op tafel moet komen' voor de gedupeerde schippers en bedrijven. Door wie? „Door de rijksoverheid. Een noodfonds. Dat móet, bij een calamiteit als deze. Hier kun je niet van een normaal bedrijfsrisico spreken.”

Bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu blijft het vooralsnog stil. Tijdens een bezoek aan het getroffen gebied op 6 januari, beloofde minister Schultz van Haegen te onderzoeken of een nadeelcompensatieregeling mogelijk is. Maar op 24 januari, in antwoord op Kamervragen van VVD en CDA, verwijst ze gedupeerden naar rederij GEFO en diens verzekeraar. GEFO is de Duitse eigenaar van de benzeentanker Maria Valentine, die op 29 december in dichte mist dwars door de Graafse stuw voer.

GEFO heeft inmiddels zelf een schadefonds aangevraagd bij de rechtbank in Rotterdam, meldt woordvoerder Cor Radings. Onduidelijk is nog hoeveel in die geldpot wordt gestort door het bedrijf. Schattingen lopen uiteen van 9 ton tot 2 miljoen euro. Láng niet genoeg, maar Europese regels bepalen dat een rederij slechts beperkt aansprakelijk is.

Volledig scherm
Lees verder na de infographic © Rik Bors

Hand ophouden

Verzekeraars en werkgeversorganisaties wijzen erop dat ze niks aan het 'GEFO-fonds' zullen hebben. "Rijkswaterstaat zal namelijk vooraan in de rij staan om haar hand op te houden", zegt Bol van EVO. „De schade aan hun stuw loopt in de miljoenen. Voor onze leden blijft er niks over.”

Volgens Rijkswaterstaat-directeur Eric Diepstraten is dat een te snel getrokken conclusie. Ja, ook hij zal bij GEFO een claim indienen. „Maar we realiseren ons dat anderen achter het net vissen als onze claim te hoog is. We bekijken nog hoe we daar mee omgaan.”

Gevoelig

Diepstraten beseft terdege dat de rol die Rijkswaterstaat zelf speelde, uiterst gevoelig ligt. Op de avond van de aanvaring haperde de communicatie met de hulpdiensten aan alle kanten. Ook werd de sluis bij Heumen niet tijdig gedicht, waardoor het Maas-Waalkanaal leegstroomde. Daarnaast klinkt er stevige kritiek op de matige beveiliging van de stuw. „Rijkswaterstaat is simpelweg nalatig geweest”, vindt Martin Seine van de Particuliere Transport Coöperatie in Capelle aan den IJssel, waarin zo'n 50 binnenvaartschippers zitten die de Maas als hoofdvaarroute hebben. "Wij gaan ze mede-aansprakelijk stellen voor onze schade. Die bedraagt zeker 400.000 euro."

Verladersorganisatie EVO en de Limburgse werkgeversvereniging LWV geven de hoop op een échte oplossing - een noodfonds van het rijk - nog niet op. Door Brabant en Limburg wordt nog altijd driftig gelobbyd, aldus LWV-zegsman Meessen. „Er is intensief contact tussen provincies en rijk.”

Maar Sunniva Fluitsma van de Algemene Schippers Vereniging heeft er weinig fiducie in. „Door de gedupeerden naar GEFO te verwijzen, zegt de minister in feite: zoeken jullie het maar lekker zelf uit. Het is diep triest. We gaan allemaal het schip in.”