Volledig scherm
grafstenen op de begraafplaats in Oosterbeek. © Rolf Hensel

'Joodse soldaten van Slag om Arnhem verdienen alsnog Davidster op graf'

OOSTERBEEK - Een onbekend aantal Joodse  parachutisten die tijdens de Slag om Arnhem zijn gesneuveld heeft een graf zonder Davidster terwijl ze dat wel behoren te hebben. Dat stelt columnist Brigitte Wielheesen van Jonet.nl ,  de 'online community voor joods Nederland'.

Ze pleit voor grondig onderzoek naar hun herkomst en het alsnog markeren van de graven met de Davidster als 'eerherstel' .

Wielheesen noemt de Britten Abraham Fenton, Francis Yapp, Frank Dobrozynski en Walter Lewy-Lingen als voorbeelden. De herkomst van deze parachutisten is uitgebreid onderzocht door specialisten. Getuigen hebben verklaard dat deze mannen van Joodse komaf waren. Ze hielden die komaf bewust geheim uit angst wat er met hen zou gebeuren als ze in handen van de nazi's zouden vallen. Soms veranderden de jonge mannen bewust hun naam. 

Engelse naam

De in Oosterbeek begraven Walter Landon (24) heette van oorsprong Walter Lewy-Lingen. Hij was met zijn ouders Hitler-Duitsland ontvlucht aan het begin van de jaren dertig. Hij ligt nu onder zijn Engelse naam Landon met een kruis op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek.

De  dodelijk nabij de Hoofdlaan in Oosterbeek geraakte Francis 'Buster' Yapp (26) zou vlak voordat hij stierf tegen een kameraad hebben gezegd: ,,I am a Jew and will be shot if captured’’. Ook zijn grafsteen draagt een kruis. Hetzelfde geldt voor Abraham Fenton (26) die aanvankelijk begraven lag  in een veldgraf bij Hotel Dreijeroord in Oosterbeek. 

Marteling

Volledig scherm
Het graf van de Hans Rosenfeld, die uit zelfbescherming koos voor schuilnaam J.P. Rodley, is voorzien van een Davidster. Dat zou aanvankelijk niet zo zijn geweest. © Rolf Hensel

'Cross on grave in error', concluderen de onderzoekers ook bij het Airbornegraf van Frank Dobrozyskii, omgekomen tijdens de gevechten bij het Rijnhotel in Arnhem.  Zijn kameraad Doug Charlton haalde hem over om vast te leggen dat hij lid was van de Church of England om marteling en erger te voorkomen tijdens  krijgsgevangenschap.

,,Tweeëntwintig grafstenen op de Airborne Begraafplaats hebben thans een Davidster’’, verklaart Wielheesen. Ze denkt dat er in werkelijkheid 'tientallen meer' zouden moeten zijn ,,Wie van de 93 begraven Polen Joods zijn, zou nog uitgezocht moeten worden. Zij hadden zich geregistreerd als katholiek, christen of atheïst.’’

Bewijsvoering

In een enkel geval is de grafsteen op verzoek van de familie gewijzigd. Dat is gebeurd bij Bernard Haikin, die bij Huize Sonnenberg in Oosterbeek sneuvelde. Zijn grafsteen miste een religieus symbool tot 1998. Toen kwam de Davidster op de steen, na een onderbouwd verzoek van Haikins broer en zus.

Een woordvoerder van de Britse Commonwealth Wargrave Commission stelt dat wijziging van een grafsteen altijd mogelijk is op basis van gedegen bewijsvoering. De woordvoerder verklaart zich bereid om zich zorgvuldig te verdiepen in de achtergrond van de mannen die met name genoemd worden. 

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Arnhem e.o.