Volledig scherm
Rhenen, mei 1940 © Cas Oorthuys/Nederlands Fotomuseum

Deze foto uit Rhenen is de meest aansprekende Utrechtse oorlogsfoto, vindt Hans Oosters

UTRECHT/ RHENEN - Op de voorgrond drie jonge meisjes met een wandelwagen. Achter hen een rij kapotgeschoten huizen. Een man in pak kijkt in een van de verwoeste panden naar binnen.

Dat is voor de Utrechtse Commissaris van de Koning Hans Oosters dé foto van de Tweede Wereldoorlog in de provincie. Met zijn keuze gaf hij dinsdagmiddag het startsein voor de zoektocht naar de vijftig meest aansprekende Tweede Wereldoorlog foto’s uit de provincie Utrecht.

Quote

Deze foto illu­streert voor mij de waanzin van de oorlog en biedt tegelijk een boodschap van veerkracht en hoop.

De zwartwit-foto is in 1940 in Rhenen gemaakt door fotograaf Cas Oorthuys, kort na dat Duitse inval in Nederland. 

,,De slag om de Grebbeberg vormt een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van onze provincie. Deze foto illustreert voor mij de waanzin van de oorlog en biedt tegelijk een boodschap van veerkracht en hoop. Een zomerse dag, de stad lag aan puin, het leven ging door”, aldus Oosters tijdens de onthulling van zijn keuze op het provinciehuis.

Landelijk project

De zoektocht naar Utrechtse oorlogsfoto’s is onderdeel van het landelijke project ‘De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s’, dat wordt uitgevoerd door het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, Tot half januari gaat in elke provincie én voor de voormalige koloniën Nederlands Indië, Suriname en de Antillen (‘de dertiende provincie’) een werkgroep op zoek naar de vijftig meest aansprekende foto’s over de oorlog uit de eigen regio.

Volgens projectleider Laurien Vastenhout kunnen foto’s ‘prikkelen en aanzetten tot discussie’. Met het fotoproject wordt aangesloten op de nieuwe generatie, die steeds meer op beeld is gericht, aldus Vastenhout.

De foto’s van de Tweede Wereldoorlog worden gezocht in beeldbanken en in de collecties van historische kringen, lokale musea en archieven. Uit de vijftig Utrechtse foto’s mag het publiek 25 kiezen die worden ingezonden naar de nationale eindronde.

Iconische foto’s

Volledig scherm
Commissaris van de Koning Hans Oosters bij de door hem gekozen foto. © Angeliek de Jonge

‘De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s’ is niet alleen op zoek naar iconische foto’s. ,,We hopen op een balans tussen foto’s die we allemaal al kennen en foto’s die nog in fotoalbums zitten,’’ aldus projectleider Vastenhout.

Inwoners van de provincie worden opgeroepen om eigen foto’s uit de oorlog aan te dragen. Alle foto’s van het dagelijks leven tijdens 1940-1945 zijn welkom.

Van alle foto’s die door de provincies worden aangedragen, worden er honderd gepubliceerd in een boek en tentoongesteld in de Tweede Kamer in Den Haag. De provinciale selectie wordt in april 2020 als reizende tentoonstelling aan het publiek getoond.

De Vallei