Volledig scherm
archieffoto buxusmot © Van Der Wal Cees

Buxusmot vreet struiken kaal (en dit doe je er tegen)

TIEL - Het begint met een paar verdroogde blaadjes, maar wie niet op tijd ingrijpt heeft in korte tijd een bruine, dorre haag in zijn tuin: de buxusmot slaat toe in Rivierenland.

Volledig scherm
De Buxusmot van dichterbij (klik op foto voor groot formaat). © Theo Peeters

,,In Buren en Lienden is nu nog niet veel aan de hand maar in Tiel en Echteld zorgt de buxusmot dit jaar voor veel ellende. Hij zit bijna in heel Rivierenland.’’

Paul Walbeek is bedrijfsleider van Tuinwereld in Kapel-Avezaath en praat dagelijks met mensen over hun aftakelende buxus.  Waar de problemen vorig jaar in de regio al op kleinere schaal voorkwamen, met name ronde Neerijnen, is er dit jaar geen ontkomen meer aan. Medewerkers van diverse tuincentra in de regio stellen vast dat de mottenplaag alom aanwezig is.

,,Dat is goede handel zou je denken, en op de korte termijn is dat ook zo’’, vertelt Walbeek die volop bestrijdingsmiddelen verkoopt. ,,Maar toch zijn wij er niet blij mee. Voor ons is het belangrijk dat mensen plezier hebben in en met hun tuin. Daar draagt een plaag als deze bepaald niet aan bij.’’

Begraafplaatsen kaal

Avri, dat voor diverse gemeenten in de regio onderhoud pleegt aan het openbaar groen, heeft inmiddels ook vastgesteld dat de mot op diverse plekken voor aanzienlijke schade zorgt. Een woordvoerder bevestigt dat op vier Tielse begraafplaatsen meerdere hagen worden verwijderd. ,,Buxusstruiken op of bij graven zijn van particulieren, daar blijven wij uiteraard van af.’’

Voor Avri is het bestrijden van de mot geen optie, te meer daar het bedrijf geen chemische middelen meer mag gebruiken. 

Waar de buxusmot – een wit vlindertje met een bruine rand rond de vleugels – in Rivierenland precies vandaan komt is niet duidelijk. In voorgaande jaren waren de beestjes in grote getale aanwezig in Zuid-Holland, Brabant en Limburg. In 2006 werd de mot al aangetroffen in Duitsland, een jaar later werd het dier op enkele plekken in Nederland gezien. 

Exoot

De buxusmot is een uitheemse diersoort die zijn oorsprong vindt in Azië, met name in Japan. Het dier is hoogstwaarschijnlijk met geïmporteerde planten uit Japan in Duitsland terechtgekomen. De mot dankt zijn naam aan het feit dat het dier uitsluitend leeft van het bladmoes van buxusstruiken. Doordat de mot zich jaarlijks drie tot vier keer voortplant kan zijn aanwezigheid in een tuin snel tot aftakeling van alle struiken leiden.

Zo bestrijd je de busxusmot
De buxusmot is alom aanwezig in de regio en plant zich gemakkelijk voort. Het resultaat is dat veel buxushagen in Tiel en omstreken bruin kleuren. Maar, zeggen experts van tuincentra in de regio, er is iets aan te doen.
,,Ook preventief’’, zegt Margré van Ingen, eigenaar van het Liendense Tuincentrum Van Ingen. ,,Het valt aan onze kant weliswaar nog mee, maar de kans dat de mot volgend jaar ook hier komt, is groot,. Ze hoeven de A15 maar over. Wie schade wil voorkomen, kan de plant onaantrekkelijk maken. Wij hebben daarvoor een biologisch middel waarmee men de struiken kan aangieten.’’

Lokpot voor de mot
Een medewerker van Van den Hurk in Culemborg stelt een andere preventieve ingreep voor: de lokpot. ,,De mot vliegt hier in omdat hij afgaat op de lokstof die er in zit. Ontsnappen lukt niet meer, waardoor de mot ook geen eitjes kan leggen in de struik. En geen eitjes, betekent geen probleem.’’
Volgens de deskundigen is het verder raadzaam om de buxus goed in de gaten te houden. Dat houdt in dat bruine delen worden gesnoeid en dat een eigenaar ingrijpt zodra hij iets in de planten ziet dat lijkt op spint.
Zodra er motten of rupsen - felgroen met zwart, of vuilgeel wanneer ze jong zijn - te zien zijn, is geregeld spuiten volgens de tuindeskundigen de oplossing. ,,We hebben allerlei middelen, chemisch en ecologisch’’, zegt Paul Walbeek van Tuinwereld. ,,Al zijn de middelen bij Bayer, een hele grote leverancier, inmiddels op. Zij leveren pas weer in de derde week van augustus.’’
buxusmot
'Blijf waakzaam'
Wie zijn buxus wil redden, doet er goed aan ook in de buurt rond te kijken en waakzaam te blijven. Wanneer de buren verderop een bruine haag krijgen, kan de mot op een later moment alsnog toeslaan. De rupsen zijn vooral tussen maart en oktober, in het bijzonder bij warm weer.

Rivierenland