Volledig scherm
Kersenprinses Kelly Hardewijn presenteert de Betuwse kersen voor D'n Kerkewaerdt in Wadenoijen waar dit weekend de Open Kersendagen zijn. © Foto Raphael Drent

Kordia koning van de kersen, de Griek verliest

Kersentest 2017Het kersenseizoen loopt bijna ten einde. Tal van soorten zijn de afgelopen weken in grote hoeveelheden over de toonbank gegaan bij de tientallen kramen in de streek. Hoe staat dit oerbetuwse product er dit jaar voor? De Gelderlander maakte een ronde langs een aantal kramen voor de Kersentest 2017 én kocht een bakje in de supermarkt.

Het is Regina wat de klok slaat. Maar ook de Kordia is nog te krijgen en – als vreemde eend in de bijt – Udense Spaanse. Zitten er grote verschillen in uiterlijk, structuur en vooral de smaak van de Betuwse kersen? En hoe verhouden zij zich tot een Griekse concurrent uit de supermarkt? Chef-kok Jeroen van der Veen, AFG-specialist Rob Smits, kersenteler Aart Blom en liefhebber Edwin de Vaal namen op verzoek van De Gelderlander blind de proef op de som. Wat blijkt: de Betuwse kersen zijn in ieder geval veel lekkerder dan de Griekse: grexit dus.

Tekst gaat verder onder de foto's.

Volledig scherm
De verliezende Griekse kersen. © Menno Provoost
Volledig scherm
Mooie Betuwse Regina-kersen. © Menno Provoost

Dit zijn de kersen

A - Regina van 'Jan en Beja'

Quote

Maar dit zijn goeie kersen hoor.

De verkoper

Een groot bord doemt op in de berm direct naast de N834 naar Buren, even voorbij Kerk-Avezaath. De beloofde kersenkraam bevindt zich er direct tegenover. Remmen en over het fietspad het terrein opdraaien is even oppassen met het hard rijdende verkeer hier. Het is een mooi plaatsje met een gezellige, echt ouderwets Betuwse kersenkraam. 'Jan en Beja', staat op een bordje aan de wand. Tussen een keur aan ander fruit van elders wordt het ras Regina verkocht. ,,Vandaag geplukt in de boomgaard, zo'n 300 meter verderop’’, meldt de verkoper. Het is vermoedelijk Jan zelf. Vriendelijk maar niet zo spraakzaam geeft hij te kennen niet heel enthousiast te zijn over het seizoen. ,,We hebben veel verloren door regen. Maar dit zijn goeie kersen hoor’’, knikt hij goedmoedig. Ze kosten 6 euro.

Cijfer van de jury: 6,8

B - Regina van Johan en Willy Peterse

Quote

Waardoor de kersen glanzen? Die zitten we hier de hele dag te poetsen.

Willy Peterse

Om de ouderwetse Varikse Zwarte hoef je niet te komen bij Johan en Willy Peterse aan de Weiweg in Varik. ,,Qua smaak mis je er niks aan’’, stelt Willy. Het bedrijf teelt 11 moderne kersenrassen op lage onderstammen zoals vrijwel iedere professionele teler in de streek tegenwoordig doet. Ook hier zijn ze aan de Regina toe, die als laatste rijp is. Ze staan glanzend tussen een uitstalling van allerlei leuke streekproducten in de loods op het erf van het bedrijf. ,,Die zitten we hier de hele dag te poetsen’’, grapt ze. ,,Nee ze zijn vers geplukt, daarom glanzen ze.’’

Peterse kan honderduit vertellen over het bedrijf, de rassen, teeltmethoden, klimaatomstandigheden en de sector. ,,Krijg je er allemaal bij, voor 5 euro.’’

Cijfer: 7,6

C - Regina van kersenkraam d'n Kerkewaerdt

De geboortegrond van de officiële 'Betuwe Kers, Fruit uit het land van Flipje' ligt rond kersenkraam d'n Kerkewaerdt bij afslag 31 van de A15 in Wadenoijen. Een grote, sfeervolle houten kraam waar allerlei fruit en gerelateerde producten te vinden zijn. Zo worden er de eigen sappen, waaronder ook kersensap, van de Heren van Malsen verkocht. Ook hier is het nu Regina wat de klok slaat. De verkoopster verwacht dat het seizoen volgende week ten einde komt. Dit heeft mede te maken met de grote belangstelling die verwacht wordt op de Open Kersendagen die er dit weekend gehouden worden. De kersen komen in een thematische kartonnen doos voor 6 euro.

Cijfer: 7,9

D - Regina van Halm Fruit

Quote

Het is een gekkenhuis. Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt.

Herman Halm

Het is een drukte van belang in de loods van Halm Fruit tussen Kesteren en Lienden. Scholieren staan aan de lopende band kersen te sorteren en af te wegen. Daarbij is het volop pruimenseizoen. ,,Ik denk ik nu zo'n 25 man aan het werk heb’’, vertelt Herman Halm. ,,Het is een gekkenhuis. Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt.’’

Reden van de drukte? Halm levert de kersen onder meer aan Albert Heijn. ,,De kersen waren in de aanbieding en niet aan te slepen, ze willen er almaar meer.’’

Ook los kun je een kilootje Regina meenemen, voor 6 euro.

Cijfer: 7,6

E, F én G - Kordia, Regina en Udense Spaanse van Oike's Kersenkraam

Quote

We durven ze wat langer te laten hangen.

Kersenverkoopster

Net als je denkt dat er louter nog Regina-kersen te krijgen zijn, doemt daar aan de Industrieweg in Tiel Oike's Kersenkraam op. ,,We durven ze wat langer te laten hangen’’, verklaart de vrouw achter de kraam de Kordia-kersen (E) die hier naast de Regina (F) nog in overvloede verkrijgbaar zijn. Door velen gekroond tot de koning van de Betuwse kersen, wordt alles in het werk gesteld om er zo lang mogelijk van te kunnen genieten. ,,Door ze zonder zuurstof in plastic in te wikkelen, kun je de rijping stoppen en ze nog wat langer bewaren’’, vertelt ze. ,,Maar dit zijn verse.’’

Bij Oike staan 18 soorten kersen die samen vanaf 1 juni voor dik 10 weken kersenseizoen zorgen. Er is ook nog een geel en lichtrood gekleurde kers te krijgen: de Udense Spaanse (G, 500 gram). Bij elkaar kosten de drie soorten 15 euro.

Cijfers:
E: 8,1 (winnaar)
F: 7,8
G: 5,8

H - Griekse kersen van de Albert Heijn

De kersen van Halm Fruit zijn net binnen bij de Albert Heijn aan het Molenstraatje in Tiel. Ze zijn nog niet van de juiste prijs voorzien: 400 gram voor 3,99, vertelt een medewerkster. De concurrentie op het schap komt uit Griekenland. Zo op het oog zijn de gedeukte, rood/bruine, plakkerige kersjes geen partij voor de grote, glanzende, zwartrode kers uit Lienden. Ze kosten dan ook 2,99 voor 500 gram.

Cijfer: 4,1 (laatste plaats)

Tekst gaat verder onder de uitslag.

De volledige uitslag
1. E (8,1) De Kordia van Oike's Kersenkraam zegeviert.
2. C (7,9) Regina van kersenkraam d'n Kerkewaerdt is goed voor het zilver.
3. F (7,8) De tweede podiumplek voor Oike's Kersenkraam, met de Regina.
4. B (7,6) Johan en Willy Peterse vallen net buiten de top drie met hun Regina.
5. D (7,6) Een plek in de middenmoot voor de Regina van Halm Fruit.
6. A (6,8) Niet slecht, die Regina van 'Jan en Beja', maar een 6de plek? Magertjes.
7. G (5,8) De Udense Spaanse van Oike's Kersenkraam houdt alleen de Grieken van de AH onder zich.
8. H (4,1) De Griekse kersen van Albert Heijn zijn niet te pruimen.

Dit is de jury

Jeroen van der Veen, chefkok

Volledig scherm
Jeroen van der Veen. © Foto Raphael Drent

Zeker staan kersen bij de desserts op het menu bij Jeroen van der Veen, chef-kok en eigenaar van restaurant Aand8 op het Korenbeursplein in Tiel. Maar niet meer zo nadrukkelijk als vroeger. ,,We hadden bijvoorbeeld een Clafoutis: een kersentaartje. Maar dat klassieke is een beetje weg. Dat verkoopt niet zo meer. Behalve in de winter moet het ook niet zo zwaar zijn. Zo hebben we nu een Limoncello parfait met kersen erbij. Een goede zoete kers, met een volle smaak, maar ook een beetje fris in combinatie met de alcohol.’’

Zijn kersen betrekt hij soms langs de weg maar doorgaans van een vaste leverancier. ,,Dan zijn ze een euro duurder maar wel meer uniform qua smaak en formaat. Maar eigenlijk is de verkoop langs de weg natuurlijk het mooiste wat er is." 

Rob Smits, groenteman

Volledig scherm
Rob Smits. © Foto Raphael Drent

Rob Smits is eigenaar van de groente- en fruitspeciaalzaken in de Tielse winkelcentra Rauwenhof en Kwadrant. Hoewel er tal van kersenkramen in de omgeving zijn, gaan ook bij hem de kersen in het seizoen grif over de toonbank. De kersen komen van de veiling maar ook direct van telers. Bij de keuze speelt de maat een belangrijke rol: ,,Ik ben blij als ik mooi, dikke kersen heb kunnen kopen. Hoe groter, hoe beter ze verkopen. Ze moeten zoet zijn, mag ook een tikkeltje fris maar niet te zuur. En ze mogen niet te zacht zijn. Dat was vroeger vaak het probleem met die oude rassen.’’

Aart Blom, kersenteler

Volledig scherm
Aart Blom. © Foto Raphael Drent

Aart Blom is als grote kersenteler in Wadenoijen en Deil en eigenaar van kraam D'n Kerkewaerdt trots op de Betuwse kersen die hij in de proeverij voor zich ziet. ,,Ze zijn vers, dat is belangrijk. We verkopen wat we plukken als de kersen rijp zijn. Het zijn mooie donkere Hollandse kersen, goed de suikers erin. Dit is wat we willen: dikke vleeskersen.’’

De laatste variëteit Regina en de Kordia, die even daarvoor rijp is, zijn de beste rassen, stelt Blom. ,,Ze zijn het lekkerste, het zoetste. En ook wat betreft productie het best. Er zijn veel andere soorten maar die plukken dan bijvoorbeeld moeilijker of ze hebben minder opbrengst.’’

Daarbij heeft Nederland precies het goede klimaat voor deze kersen. Blom: ,,Ze hebben zon nodig, maar ook koude uren. Als het te warm is dan groeit hij niet.’’

Onderlinge verschillen in de Betuwe kunnen te maken hebben met de plaatselijke klimatologische omstandigheden, maar ook met de grondsoort, het waterbeheer, de teeltwijze en het plukken en sorteren.

Edwin de Vaal, liefhebber

Volledig scherm
Edwin de Vaal. © Foto Raphael Drent

Opgegroeid in Beesd zijn de kersenkraampjes een vertrouwde jaarlijkse traditie voor Culemborger Edwin de Vaal. ,,Ik ben geen fijnproever maar wel een liefhebber. Het zit er ingebakken om in het seizoen kersen te kopen. Je ontkomt er ook niet aan als je door de omgeving rijdt en al die standjes en borden met 'kersen te koop' ziet.’’

De Vaal is dan ook met enige regelmaat aan de kersenkraam te vinden. D'n Kerkewaerdt in Wadenoijen is een vast adres. ,,Ik ken de verkoopster en de kersen zijn heel erg goed. Sappig en zoet.’’

Volledig scherm
De Udense Spaanse. © Menno Provoost

Rivierenland