Volledig scherm
Luchtopname van de A27 bij Amelisweerd. © Koen Laureij

Raad van State: verbreding A27 Amelisweerd mag niet doorgaan

UpdateDe rijkswegen A12 en A27, onder meer door Amelisweerd, mogen niet verbreed worden. Dat heeft de Raad van State vandaag bepaald. Het hoogste bestuurlijk rechtsorgaan haalt een streep door de rekenmethode van het Rijk over de uitstoot van stikstof.

Twee maanden geleden gebeurde dat ook al met projecten elders in het land, waarbij het rijk zich beriep op de zogeheten Programma Aanpak Stikstof (PAS). Die houdt rekening met maatregelen in de toekomst die de uitstoot beperken. De Raad van State bepaalde toen dat de overheid zich daarmee niet te snel rijk mag rekenen. In november vorig jaar haalde het Europees Hof ook al een streep door de stikstofrekenmethode. Daarbij ging het vooral om de stikstofuitstoot in de landbouw.

Sindsdien heerst ook grote onzekerheid over de doorgang van tal van grote infrastructurele en bouwprojecten. De ‘Verbreding Ring Utrecht’ op de A12 en A27 is één van de eerste grote projecten die te maken krijgt met de stikstof-uitspraak.

Enthousiast

Inmiddels reageren milieuactiegroepen, GroenLinks in Utrecht en de Fietsersbond op sociale media enthousiast op de uitspraak. Gedeputeerde mobiliteit Arne Schaddelee (CU) twittert dat Utrecht nu nog meer aan de bak moet voor uitdagingen op het gebied van mobiliteit. Woordvoerder Jos Kloppenborg van de Vrienden van Amelisweerd en de kerngroep Ring Utrecht reageert opgetogen op de uitspraak. ,,We zijn hier natuurlijk heel blij en tevreden mee, maar hadden dit eigenlijk wel verwacht na de uitspraak van het Europees Hof in november vorig jaar. De minister moet nu helemaal bij het begin beginnen met een nieuw plan. Ik zou als ik haar was eieren voor mijn geld kiezen. Wij hebben vorige maand nog een alternatief plan gepresenteerd, dat het bos spaart en het spaart er een heleboel geld mee uit. Wij gaan er eind deze week in elk geval een borrel op drinken.’’

Quote

De verbreding van de wegen bij Utrecht, de draai­schijf van ons wegennet, is erg belangrijk voor de doorstro­ming van het drukke verkeer

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat reageert teleurgesteld op de uitspraak: ‘Dit is een zware tegenvaller. De verbreding van de wegen bij Utrecht, de draaischijf van ons wegennet, is erg belangrijk voor de doorstroming van het drukke verkeer in Nederland, en voor de verbetering van de verkeersveiligheid op de Ring Utrecht. Het project zorgt er ook voor dat de leefomgeving van de mensen die in de buurt van de wegen wonen verbetert: er zijn meer en hogere geluidsschermen voorzien en er komt een groene verbinding over de A27 waarmee de stad beter verbonden wordt met landgoed Amelisweerd. Daarnaast komt er in de omgeving meer bos en natuur terug dan wat voor de wegverbreding moet worden weggehaald. De vernietiging van het Tracebesluit zorgt voor een flinke vertraging. Hoeveel is nu nog niet te zeggen. De uitspraak onderstreept hoe verstrekkend de consequenties zijn van het wegvallen van de PAS.’

De Raad van State heeft formeel het ‘Tracébesluit A27/A12 Ring Utrecht’ van 8 december 2016 en het wijzigingsbesluit vernietigd. Daartegen was door 32 mensen en organisaties bezwaar gemaakt. De Raad van State komt niet toe aan de inhoudelijke behandeling van al hun bezwaren, maar stelt vast dat dat niet nodig is nu het plan al niet voldoet aan de stikstofregeling. Het betekent overigens niet dat de verbreding van de A12 nu voor altijd van de baan is. De minister kan nu met een nieuw besluit, met andere onderbouwing komen. Daarbij kan zij geen beroep meer doen op de PAS-regeling. 

Spaghetti

De verbreding zou een eind moeten maken aan de dagelijkse files, met name op de aansluiting van de A27 en de A28 en op de kruising met de A12 bij knooppunt Lunetten. Daarvoor zou vooral knooppunt Rijnsweerd bij de A28 een metamorfose ondergaan, waarbij een spaghetti van rijstroken doorgaand van regionaal verkeer scheidt. Daarvoor zijn volgens het plan ter hoogte van Amelisweerd zeven rijstroken in beide richtingen nodig. Om dat mogelijk te maken zou de betonnen bakconstructie waarin de weg ligt aan beide zijden vijftien meter breder moeten worden. Dat gaat ten koste van honderden bomen.

De aanpak van A27 en A12 kost 1,2 miljard euro. De eerste verkennende werkzaamheden zijn al begonnen, zoals onderzoek naar de bodemgesteldheid rond de wegen.

Ammoniak en stikstofoxiden

Lucht bestaat voor bijna tachtig procent uit pure stikstofmoleculen. Daarnaast stoten landbouw ammoniak en het wegverkeer stikstofoxiden uit. Deze verbindingen slaan in de omgeving neer en stimuleren de groei van bijvoorbeeld grassen ten koste van meer zeldzame plantensoorten. Die dreigen daardoor te verdwijnen. In 2000 heeft het rijk 160 beschermde zogeheten Natura 2000-gebieden aangewezen. 118 daarvan hebben last van te veel stikstofverbindingen.

In de regio Utrecht zijn dat onder meer de Uiterwaarden van de Lek en de oostelijke Loosdrechtse Plassen. Ter bescherming hiervan mag de uitstoot van stikstof niet toenemen. Om toch projecten door te kunnen laten gaan, is de Programma Aanpak Stikstof in het leven geroepen. Dat gaat onder meer uit van een steeds schoner wagenpark waardoor toename van het wegverkeer niet tot meer stikstofuitstoot zou moeten leiden.