Volledig scherm
Het Verlaat en Zwaaiplein in het Veenendaalse centrum, tot 1960 liep hier de gemeentegrens en provinciegrens tussen Stichts Veenendaal en Gelders Veenendaal. © Herman Stöver

Stichts en Gelders Veenendaal 60 jaar samen: reden voor een feestjaar

VEENENDAAL - Hoe oud Veenendaal is, weet niemand precies. Maar de gemeente is wel van plan om volgend jaar de geschiedenis van de stad te gaan vieren met allerlei activiteiten. En dan niet met een Dag van Veenendaal zoals de gemeenteraad voorstelde, maar het hele jaar door.

De Lampegietersavond weer terug in het centrum. De winkelstraten omtoveren tot een ‘memory lane’ met foto’s van toen en nu. Een expositie over Veenendaal van industriedorp naar provinciestad. En oude Veenendalers interviewen om hun ‘oral history’ vast te leggen. Het zijn enkele van de plannen die in de maak zijn en die woensdag door B en W naar buiten werden gebracht.

Dag van Veenendaal

De gemeenteraad kwam in juli met een voorstel om een Dag van Veenendaal te gaan houden. Dat zou dan op 12 maart moeten. De reden: op 12 maart 1546 kregen de eigenaren van de veengebieden in wat nu Veenendaal is, een octrooi om veen te gaan graven. Dat kan beschouwd kunnen worden als het begin van Veenendaal.

Het college van B en W heeft echter wat anders in gedachten. Het plan is om het hele jaar door activiteiten te gaan houden. En dat moet volgend jaar gaan beginnen, want op 1 januari is het zestig jaar geleden dat Stichts Veenendaal (provincie Utrecht) en Gelders Veenendaal (provincie Gelderland, horend bij de gemeente Ede) samengevoegd werden tot één gemeente Veenendaal.

Museum als aanjager van de plannen

Het museum van Veenendaal is de aanjager van het plan. Theo van Hardeveld, voorzitter van het museumbestuur. ,,We zijn vorig jaar begonnen met ideeën verzamelen en die hebben we aan de gemeente voorgelegd. Inmiddels zijn er twee werkgroepen mee bezig waarin naast de gemeente en het museum allerlei verenigingen aan meedoen, zoals de stichting Winkelstad, de historische vereniging en de cultuursector.”

Het project heet Veenendaal Verenigd/t en verwijst naar de twee werkgroepen. Van Hardeveld: ,,Het moet Veenendalers ook verbinden, zoals in 1960 Stichts en Gelders Veenendaal verbonden werden en één gemeente werden. We denken ook aan een muziekfestival met jaren 60-muziek.”

Historicus en oud-politicus Rein Bijkerk, een van de initiatiefnemers, wil een ‘oral history’ van Veenendaal creëren. ,,Oude Veenendalers willen we gestructureerd hun verhalen laten vertellen over het Veenendaal van vroeger en dat willen we vastleggen voor het nageslacht.”

Voorlopig wordt het een eenmalige viering van 60 jaar verenigd Veenendaal met op 12 maart een officiële handeling, bij voorkeur op het Zwaaiplein. Dat maakt nu onderdeel uit van het stadscentrum maar voor 1960 liep daar nog de grens tussen Stichts en Gelders Veenendaal. 

De Vallei