Volledig scherm
Defensie voert een ‘sociale patrouille’ uit tijdens een oefening in Kaatsheuvel. © Pix4Profs/Jan Stads

Veenendaal: leger moet taken van weggesaneerde politie overnemen

updateVEENENDAAL - Defensie moet taken overnemen van de politie nu er steeds minder politie beschikbaar is. Dat vinden de gemeenten Veenendaal, Utrechtse Heuvelrug en De Bilt. Daarover dienen ze vrijdag een motie over in op een vergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). 

De gemeenten kampen met steeds minder blauw op straat. Woensdag werd bekend dat de politiebureaus van Veenendaal en Rhenen vanaf 1 december minder vaak open gaan vanwege de onderbezetting. De politie in de regio zit krap in het personeel door de inzet bij landelijke beveiligings- en bewakingstaken.

De drie burgemeesters van de Utrechtse gemeenten vragen nu in de motie om een ‘bijdrage in operationele capaciteit’ aan het ministerie van Defensie. Of dat ook betekent dat militairen taken van de politie over moeten nemen, is nog niet duidelijk.

Plan niet alleen signaal naar de politiek

Burgemeester Frits Naafs van de Utrechtse Heuvelrug is de initiatiefnemer. Hij wil extra capaciteit om de politie te ondersteunen. Hij ziet mankracht wegvloeien naar taken buiten zijn gemeente. Dit nieuwe plan is niet alleen een signaal naar de politiek, maar ook een poging om meer capaciteit op straat te krijgen. Naafs: ,,We willen dit zo snel mogelijk realiseren, en met deze motie ook een signaal afgeven: maak er eens structureel werk van. Je ziet overal in Nederland dat de politie capaciteit tekort komt, omdat ze ook extra moet leveren aan het stelsel bewaken en beveiligen. Dat begrijpen we wel, maar daardoor komen zaken onder druk te staan.”

Met de motie voor het congres vragen de burgemeesters om operationele capaciteit van het ministerie van Defensie. „Op korte termijn. We vragen ook om incidenteel geld in te zetten voor extra capaciteit bij de politie. Daarnaast moet er een structureel bedrag komen. Het begint overal te nijpen, ook in grote steden.”

Burgemeester Veenendaal ondersteunt de motie

Burgemeester Gert-Jan Kats van Veenendaal is mede-ondertekenaar van de motie die op is gezet door de gemeenten Utrechtse Heuvelrug en De Bilt. Kats is momenteel niet in functie omdat hij nog herstellend is van een operatie. ,,Maar hij laat weten dat hij deze motie van harte ondersteunt", aldus een woordvoerder van de gemeente Veenendaal.

Naast inzet van Defensie vragen de drie burgemeesters ook om extra structureel budget vanuit Den Haag zodat de korpschef versneld de basisteams op de noodzakelijke operationele sterkte kan brengen.

De VNG heeft vrijdag een bestuurdersdag en buitengewone algemene ledenvergadering in Nieuwegein.

Veenendalers reageren verdeeld

In Veenendaal zijn de meningen verdeeld over het plan. Veenendaler Hans Groeneveld vindt het een lastig probleem. De politie kampt ook in zijn woonplaats met grote tekorten. „Je ziet de problemen, misschien is dit een goed idee. Maar volgens mij zou het ook helpen om prioriteiten te verleggen: ik heb het idee dat de politie te veel aandacht heeft voor de minder zware zaken.”

Inwoner Amber van Silfhout ziet wel wat in de inzet van militairen. ,,Graag rond het centrum, want daar gebeurt het meest. In bepaalde wijken is het niet zo plezierig, zeker niet voor vrouwen. Als ik een groepje mannen zie, kies ik een andere weg om ze te ontlopen. Dat zou niet meer mogen voorkomen. Voor de veiligheid is het beter.”

Hans de Man, ook uit Veenendaal, ziet liever dat iedereen zich bij zijn eigen taak houdt. ,,Bij nood kan het wel, maar structureel is het geen oplossing. Dit heeft geen toegevoegde waarde. Ik denk dat er geld uit Den Haag moet komen. Niet alleen voor de politie, maar ook voor de zorg en het onderwijs.”

Adrie van Driel heeft net een visje gekocht en stapt in haar scootmobiel. ,,Ik durf ’s avonds niet meer de straat op. Dat vind ik onveilig. Zet die militairen er maar bij. Een paar extra ogen kan geen kwaad. Het is te gek voor woorden dat ik in het donker thuis moet blijven, omdat ik het niet veilig vind.”

Mag het leger wel taken overnemen?

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie laat weten dat ze kan pas kan reageren wanneer de motie behandeld is. Het is overigens de vraag of het leger wel ingezet kan worden voor politietaken. Voor uitzonderlijke gevallen kan de politie een beroep doen op Defensie: bij dreiging van ernstig geweld, gewapende criminaliteit of terreur verlenen militaire eenheden steun aan de politie.

Volledig scherm
20190124 Veenendaal: Burgemeester Gert-Jan Kats. (Foto Jeroen Jumelet) © Jeroen Jumelet

Het inzetten van militairen voor ‘gewone’ politietaken kan niet zomaar. Zo hebben militairen geen opsporingsbevoegheid; ze mogen niet zo maar mensen aanhouden of spullen in beslag nemen. De Koninklijke Marechaussee heeft wél politie- en opsporingsbevoegdheden. Ook levert de Marechaussee steun bij gevaarlijke omstandigheden zoals het aanhouden van terroristen en vuurwapengevaarlijke verdachten, beveiliging van bedreigde personen en hulp bij gijzelingen, kapingen, overvallen of ontsnappingspogingen uit een gevangenis. 

De Vallei