Volledig scherm
Claudemir laat Youri Cornelisse van ADO Den Haag zijn hielen zien. foto Hans Broekhuizen/de Gelderlander

Claudemir, eigen karakter gevormd op straat

ARNHEM - Claudemir Domingues de Souza; Aad de Mos is lyrisch over hem en ook onder trainer Hans Westerhof was hij een ‘zekerheidje’. Vitesse stelde in 2008 teleur, maar dat deed Claudemir absoluut niet

Andermaal is een jaar niet het jaar van Vitesse geworden. Aandacht genoeg in 2008, maar niet de aandacht die de voetbalclub aan de Rijn zich zo vurig wenst. Slechts bij uitzondering komt er de laatste jaren iets goeds uit de Arnhemse voetbalwereld.

Het beste wat Vitesse dit jaar op voetbalgebied te bieden had, was een exotische verrassing; Claudemir Domingues de Souza, geboren op 27 maart 1988 in Bahia, Brazilië. Een slungelige, on-Braziliaans ogende voetballer, met doordringende ogen en een ongeëvenaarde drang te overleven. Mee gekregen met zijn karakter, geslepen in de straten. Trainer Aad de Mos kreeg hem in de schoot geworpen van Hans Coret, zaakwaarnemer van spelers als Claudemir en Leonardo.

Claudemir kwam op proef bij Vitesse, voldeed en werd gehaald. 'Een goudklompje', oordeelde voetbalkenner De Mos, die hem rustig maar snel bracht. Hans Westerhof zag het al net zo zitten in de Braziliaan, die nu wordt gezien als Vitesse's ongeslepen diamant.

Een dunne lijn scheidt het straatvoetbal van Sao Paulo met de groene velden van het Arnhemse sportcentrum Papendal.

Hij dreigde na een weinig succesvolle periode bij de jeugd van het Braziliaanse Palmeiras al vroeg verloren te gaan voor het professionele voetbal. Tot een vriend hem ertoe aanzette zich in te schrijven voor het grootste jeugdtoernooi van Brazilië; de Copa Sao Paulo 2007; een drieweeks topevenement. "Vijf elftallen met spelers die allemaal voor hun kans gingen. Ik wilde het nog een keer proberen", herinnert Claudemir zich.

Zaakwaarnemer en vertaler Hans Coret kent het verhaal: "Het is een geweldig jeugdtoernooi waar de scouts van alle topclubs in de hele wereld rijen dik naast elkaar zitten. Ik heb er niks te zoeken, als je daar gaat scouten, ben je te laat. En er zijn er na die drie weken maar heel weinig die het halen. Misschien tien spelers."

Claudemir is 20 jaar. Hij komt uit een gezin met twee zussen, een jongere en een oudere. Sinds twee jaar heeft hij een soort stiefbroer. Een jongen die zijn ouders verloor en in de familie is opgenomen.

Hij kreeg op dat geweldige toernooi nummer 20, ergens achterin de hiërarchie maar vocht zich in het shirt van Sao Carlos tegen Sao Paulo, een van de allersterkste jeugdploegen van Brazilië, in de picture. Claudemir slaagde, op de valreep.

"Anders had ik gewoon een baantje moeten zoeken, net als de andere jongens die ik ken. Ik msn nog wel met ze, zij werken allemaal. Ik heb dat ook gedaan, in een magazijn om geld te verdienen voor mijn familie. Als het niet gelukt was profvoetballer te worden, was ik er bij gaan voetballen in een straatteam. Daar kun je ook wat geld mee verdienen. Ik speelde in een vast team, maar deed soms met een ander team mee. Dan speelde ik twee potjes op een dag. Als je jong bent, ben je nooit moe. Soms verdiende ik vijftig real, soms niks. Dan speelde ik ook."

Hij speelde dit seizoen alle wedstrijden voor Vitesse en miste zelfs geen training. Hij miste alleen kerst, thuis in Sao Paulo, 230 kilometer van Sao Carlos. "Ik ben wel gewend van huis te zijn. Ik zat al in een internaat omdat Sao Carlos ver van Sao Paulo ligt."

"Met kerst komt bij ons de hele familie bij elkaar. Het is een feest van samen zijn met familie en van het geloof."

Hij kan de eenzaamheid wel aan, zegt hij. Met veel Braziliaanse voetballers die hij op de Nederlandse velden ontmoette, maakte hij kennis en wisselde hij telefoonnummers uit. Ari van AZ, Douglas van FC Twente, Everton van Heracles, Leo Velos van Willem II. Vanaf deze maand is hij mobiel, dan heeft hij een rijbewijs en een auto.

Claudemir is inmiddels wat gewend aan de Nederlandse stijl en gewoontes. "Communiceren is moeilijk. Zeker in het begin. En als het hier koud is, gooien de spelers met sneeuwballen", lacht hij.

Claudemir spreekt Portugees, maar verstaat en spreekt ook Spaans.

Coret: "Zoals Nederlanders en Duitsers elkaar kunnen verstaan."

Alleen met de Spaans sprekende Santi Kolk kan hij 'normaal' communiceren. Claudemir: "Het moeilijke is dat je niet over de gewone dingen kunt praten. Alle voetbaltermen begrijp ik wel."

De trainingen bij Vitesse zijn serieus, vindt hij. "Het zijn net wedstrijden. In Brazilië moet je juist oppassen dat er niemand geblesseerd raakt."

Ook de beleving rond de competitiewedstrijden is anders, merkte Claudemir. "In Brazilië komen de spelers een dag voor de wedstrijd al bij elkaar. De trainingen op die dag zijn meer spelletjes."

Na de focus op de wedstrijd volgt de ontlading. "De dag na de wedstrijd is een vrije dag. Dan wordt er gegeten, een biertje gedronken, iedereen kan doen wat hij wil. En na die vrije dag is er altijd een dag keiharde fysieke training. Zonder bal, alleen lopen, zweten, dan moet iedereen weer weten waar het om gaat. Terug in het regiem."

Het voetbalspel zelf is ook anders, merkte Claudemir. "Fysieker, Braziliaans voetbal is meer op techniek. Er wordt hier meer gelopen, maar dat past wel bij mij."

Claudemir is een loper, hij is voor en achter en sloopt zijn tegenstanders. Hij is een balafpakker met een functionele techniek, die minder oogt dan hij in werkelijkheid is. Hans Westerhof noemde hem vanwege zijn enorme dynamiek eens 'Scandinavische Braziliaan'. Claudemir gedijt uitstekend in Nederland en weet zich met zijn sterke spel in een zwak presterende ploeg in de belangstelling van betere clubs dan Vitesse.

"Iedereen zegt dat ik goed speel, ik vind dat het beter moet. Als het resultaat niet goed is, dan heb je er niks aan. Pas als dat beter is, kan ik misschien anders tegen mijn spel aankijken."

Claudemir is allesbehalve die typisch Braziliaanse voetballer. Op het veld is er geen grotere winnaar dan hij. Hij trekt, duwt, stampt en vecht 90 minuten lang, tot het bittere einde. Waar zijn voetbalavontuur hem gaat brengen, weet hij niet. Hij praat met respect over Vitesse, de club die hem de kans biedt om zijn familie goed te laten leven. "Als er een andere club komt, ga ik met mijn zaakwaarnemer en met mijzelf en Vitesse kijken wat goed is. Waar ik naar toe wil, weet ik niet. Komt er een club uit Spanje, uit de Oekraïne en het is concreet, dan ga ik kijken. Nu focus ik mij op Vitesse."

Met de mentaliteit van de straat en de speler zelf.

Claudemir: "Mijn kracht is mijn wedstrijdmentaliteit. Dat weet ik. Dat had ik zelf, dat is verder op straat gevormd. Toen ik mijn contract kreeg bij Sao Carlos wees mijn trainer Zilino, een oud-international, mij erop. 'Jongen, jouw wedstrijdmentaliteit is je kracht, gebruik die kracht'."

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.