Volledig scherm
Bastiaan Meerburg. © Sven Menschel

De rattenkenner des vaderlands

VRIJDAGINTERVIEWWAGENINGEN - Bastiaan Meerburg is directeur van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen in Wageningen. Rattenplaag? Muizenoverlast? Hij bestudeert ze en zoekt naar oplossingen. ,,We moeten boos zijn op onszélf.”

Terwijl zijn medestudenten onderzochten hoe een koe meer melk kan geven, of wat de ideale omgeving is voor een legkip, raakte Bastiaan Meerburg steeds meer geïnteresseerd in heel andere dieren: muizen en ratten. ,,Ik studeerde dierwetenschappen in Wageningen. Daar gaat het veel over de veehouderij. Maar mij interesseerde juist die dieren die minder geliefd zijn. Ik ben gepromoveerd op ziekteoverdracht van muizen en ratten op vee en van vee op de mens. En dan ben je ineens expert.”

Wat is er zo fascinerend aan ratten en muizen?
Het zijn superoverlevers. Het zijn dieren die met ons zijn geëvolueerd. Het is Darwin in optima forma. We geven ze de schuld, ratten en muizen zijn zo vervelend. Maar wij scheppen een biotoop, een omgeving, waarin die dieren zich geweldig kunnen voortplanten. Die op ons falen inspelen. Die daar hun brood mee verdienen. We moeten boos zijn op onszélf. Wij geven dieren de schuld van gedrag dat we zelf vertonen.”

Bent u niet bang voor ratten?
Nee, maar ik ben ook lang, hè. Als je ze niet verstoort, gebeurt er niks. Er is wel een verschil tussen muizen en ratten. Muizen hebben een lief imago. Komt door films van Tom en Jerry. De muis is de slimme, de leuke. Ratten vinden we vies. Is ook wel logisch. Ze brengen ziektes over. En er is altijd de associatie met de pest van vroeger.”

Uw organisatie geeft adviezen over de bestrijding van deze dieren? Wat is het beste?
,,Probeer te voorkomen dat ze zich ergens thuis voelen. Dicht gaten af, scherm voedselbronnen af, laat geen eten rondslingeren. Twee: Mensen maken vaak afwegingen die niet op wetenschap zijn gebaseerd. Als je een huismuis levend vangt, lijkt dat hartstikke leuk. Mensen zetten zo’n muis dan uit in een bosje, ver weg. Een huismuis leeft echt samen met de mens, we noemen hem niet voor niets huismus. Dan zet je hem in een compleet andere omgeving.”

Overleeft hij dat niet?
,,De kans is groot dat hij dat niet overleeft. Er komen predatoren voor die hij niet kent. Je hebt kans dat hij geen eten kan vinden omdat hij dat niet gewend is. Hij ervaart stress, ook al in die val. Mensen denken dat ze iets goeds doen, maar een klapval is eigenlijk beter. Dan is hij in 85 procent van de gevallen meteen dood.”

De plaag van de toekomst?
,,Bedwantsen. Mensen reizen meer. Backpacken in Nicaragua is heel leuk, maar als je wat mee terugneemt, is dat lastig. Tropische mieren. We hebben in Wageningen het mediterrane draaigatje. Fantastische naam. Maar het is een mier die kolonies vormt van honderd meter en langer. En je krijgt hem haast niet weg. Maar ik ben het meest bang voor muggen. Ziektes als zika, knokkelkoorts en malaria wil je hier echt niet hebben.”

U bent een paar jaar geleden verhuisd van Wageningen naar Heteren. Waarom eigenlijk?
,,Mijn vriendin en ik hebben paarden en pony’s als hobby’s. We zochten een boerderijachtige woning. We kwamen in Heteren terecht. Lekker dichtbij Wageningen en toch ook echt buiten. We wonen tegen Heteren aan. We hebben geen moment spijt gehad. In de Betuwe zie je dat mensen bereid zijn elkaar bij te staan. We wonen buitenaf, je ziet je buren niet zo vaak, maar als er iets is zijn ze altijd bereid te helpen. Ze hebben het altijd over naoberschap in de Achterhoek, maar dat bestaat in de Betuwe net zo goed. Wageningen wordt drukker en internationaler. Als je buiten wil wonen, moet je naar de overkant, ook financieel gezien.”

Zo’n woning als u nu heeft is daar niet te betalen?
,,Nee. Ik was laatst op een avond van de gemeente Overbetuwe over de woningmarkt. Het grappige is dat zo’n gemeente binnen het stroomgebied kijkt, tot Randwijk en Zetten, maar helemaal niet in de gaten heeft wat er in Wageningen gebeurt. De druk op Randwijk, Zetten, Andelst en Heteren zal toenemen. Wij zijn niet de enigen uit Wageningen die naar de overkant zijn gegaan. En we zullen niet de laatsten zijn.” 

PASPOORT

Bastiaan Meerburg is geboren op 28 september 1978.
Hij woont met zijn vriendin Marjolein en twee kinderen in Heteren.
Hij is directeur van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen in Wageningen en is ook onderzoeker.
Meerburg was voor de VVD gemeenteraadslid in Wageningen van 2010 tot 2011 en lid van Provinciale Staten van Gelderland van 2011 tot 2018.
Hij bekleedde diverse functies binnen de VVD.
Sinds 2011 werkt hij in diverse functies binnen Wageningen UR Livestock Research en Wageningen Plant Research International.
Hij is adviseur van de rijksoverheid op het gebied van plaagdierbestrijding. 

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

De Vallei