Waarom gebruikten hippies drugs om in opstand te komen?

VideoDrugs in de jaren 60? ‘Dat waren middelen waarmee je je heel goed kon onderscheiden van je ouders. Dat zegt historica Gemma Blok (Open Universiteit). In haar college aan de Universiteit van Nederland* vertelt Blok hoe jongeren in de jaren 60 met deze middelen een eigentijdse manier vonden om in opstand te komen.

Volledig scherm
© Shutterstock

Om dat te begrijpen, moeten we terug naar die tijd. In de jaren ‘60 was Nederland net klaar met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. De overheid stopte met de geleide loonpolitiek en de lonen gingen omhoog waardoor veel mensen er financieel op vooruit gingen. Scholing op een universiteit lag voor veel jongeren binnen handbereik. Toch kon niet iedereen profiteren van de welvaart. Een deel van de jongeren, die we later als hippies zouden bestempelen, merkte hier weinig van. Sommigen van hen kwamen in opstand tegen de snel veranderende maatschappij waarvan zij de vruchten niet konden plukken.

Die opstand manifesteerde zich onder andere in de bekende studentenprotesten van de jaren 60 en 70, maar ook in het gebruik van drugs. De link tussen drugsgebruik en verzet is hierbij niet nieuw. ,,Deze gaat al terug tot de jaren ‘20 van de vorige eeuw”, vertelt Blok. Toen werd de jazzcultuur groot in het uitgaansleven van de snel veranderende Verenigde Staten. Er werd flink geëxperimenteerd met drugs, vooral door Afro-Amerikaanse jazzmusici. ,,Voor hen was het een symbool van verzet tegen de discriminatie van zwarte Amerikanen.”

Sociaal protest

Volledig scherm
© Getty Images/iStockphoto

Deze manier van in opstand komen en je niet voegen naar de standaarden die de maatschappij je oplegt, werd door de jaren heen door verschillende groepen voortgezet. Zo ontstond een link tussen drugsgebruik en sociaal protest dat ook in de Nederlandse jaren 60 en 70 te zien was. Hierbij speelde identiteitsvorming een belangrijke rol: ,,Mensen gebruiken drugs niet alleen om zich beter te voelen”, aldus Blok. ,,Ook de drang tot zelfontplooiing en het gevoel ergens bij te horen waren redenen hiervoor.”

Verzet tegen ouderlijk gezag was ook belangrijk. ,,Je ouders zaten braaf op zaterdagavond naar de Tros te kijken op televisie, met een biertje bij de hand of voor moeder een sherry. Heel suf en burgerlijk.” Als je het anders wilde doen, hoorde daar nieuwe, soms verboden, genotmiddelen bij. ,,Dit waren middelen waarvan je ouders griezelden. Zoals cannabis en LSD, beter kon je het niet wensen.”

Straatjunkies

Behalve dat de drugs werden ingezet als middel tot verzet, werden ze ook gezien als bewustzijnsverruimend. ,,De jongeren beweerde er nieuwe inzichten door te krijgen. Zo zou je er zelfstandig door gaan denken en loskomen van de indoctrinatie die je tijdens je jeugd van je ouders, school, leraren en de kerk had meegekregen.”

Deze periode, waarin veel drugs werden gebruikt als onderdeel van protest, duurde zo’n tien jaar. Het gebruik resulteerde in de jaren 80 tot een toename van overdosissen en verslaafden. ,,In de grote steden zag je in die tijd veel straatjunkies”, memoreert Blok. De maatschappelijke zichtbaarheid werd groter en het imago van de drugs ging sterk achteruit. Uiteindelijk verdween het harddrugsgebruik als geheel uit de jongerencultuur.

*Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.

De Universiteit van Nederland heeft ook een podcast. Vind afleveringen terug op Spotify (http://bit.do/UvNL-Spotify) en iTunes (http://bit.do/UvNL-iTunes).

Bekijk hieronder meer college’s van Universiteit van Nederland:

  1. Giechelen en vreugdesprongetjes: ratten zijn volgens onderzoek dol op verstoppertje spelen

    Giechelen en vreugde­spron­ge­tjes: ratten zijn volgens onderzoek dol op verstopper­tje spelen

    Met ratten kun je goed verstoppertje spelen. De knaagdieren zijn experts in het vinden van creatieve schuilplekjes én hebben er zichtbaar plezier in. Dat suggereert althans een Duits onderzoek. Het bewijs? Ze maken vrolijke vreugdesprongetjes en giechelen piepend tijdens een potje verstoppertje. De wetenschappers registreerden het gedrag van de diertjes en publiceerden de bevindingen in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Science.