Volledig scherm
© Shutterstock

Discriminatie op woningmarkt straks getest met ‘mystery calls’

Minister Stientje van Veldhoven (Wonen) wil zogenoemde ‘mystery calls’ en praktijktesten inzetten om discriminatie op de woningmarkt tegen te gaan. Het is de bedoeling dat verhuurders en makelaars die door de mand vallen straks worden aangegeven bij hun beroepsorganisatie.

Dat schrijft de minister vandaag  in een brief aan de Tweede Kamer. ‘Ik ben van mening dat discriminatie op de woningmarkt een ernstig probleem is dat gezamenlijk en met kracht bestreden moet worden’, schrijft de minister.

De inzet van mystery calls en praktijktesten moet vooral de bewustwording vergroten en ‘mogelijk een afschrikkend effect’ hebben. Ze verwacht hiermee niet per se discriminatie op te sporen of de omvang ervan te kunnen vaststellen.

Testen

Bij een praktijktest reageren twee fictieve mensen op een bestaande aanbieding om te kijken of personen ongelijk behandeld worden op de woningmarkt. Als twee mensen met een andere afkomst naar dezelfde woning vragen, kan worden getest of er op afkomst wordt gediscrimineerd.

Met een mystery call test iemand de makelaar of verhuurder door te vragen of die bereid is mee te werken aan discriminatie. Anders dan praktijktests meet deze methode dus niet discriminerend gedrag, maar discriminerende intenties. 

2020

Vanaf volgend jaar wil de minister regelmatig een mystery call of praktijktestonderzoek uitvoeren onder makelaars en bemiddelaars.  Wanneer discriminatie plaatsvindt, moeten brancheorganisaties worden ingelicht. Die kunnen vervolgens 'passende maatregelen treffen’, aldus de minister. Brancheorganisaties NVM en de VBO geven aan dat ze bereid zijn om consequenties te verbinden aan het ‘zakken voor de testen’. Die consequenties houden op zijn minst een goed gesprek in.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft eerder onderzoek naar mystery calls en praktijktests laten uitvoeren op verzoek van D66, VVD, PvdA en GroenLinks. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Radboud Universiteit. De onderzoekers geven aan niet zo te geloven in het gebruik van mystery guests of mystery calls. Althans, niet als een middel om discriminatie tegen te gaan. Mystery guests kunnen slechts de intentie tot discrimineren aantonen en dergelijk gedrag van de makelaar in beeld brengen. Toch wil de minister het plan in 2020 doorvoeren, omdat het vooral gaat om de bewustwording en het afschrikwekkende effect. 

90 procent 

Dat er nog steeds sprake is van discriminatie op de woningmarkt, bleek wel uit eerdere onderzoeken. Uit een studie uit 2019 bijvoorbeeld, in opdracht van de Gemeente Utrecht. Daaruit blijkt dat discriminatie op de woningmarkt in Utrecht op basis van etniciteit en seksuele geaardheid meer regel is dan uitzondering. Bijna negentig procent van de makelaars is bereid gehoor te geven aan een discriminerend verzoek van een verhuurder. 

Ook publiceerde tijdschrift De Groene Amsterdammer vorig jaar een onderzoek waaruit bleek dat er na ‘neptelefoontjes’ vaker gehoor werd gegeven aan 'Jaap van de Ven', dan ‘Rachid El Haddaoui’. Discriminatie wordt versterkt door de huidige krapte op de woningmarkt, concludeerden onderzoekers van de Radbouduniversiteit in Nijmegen.