Volledig scherm
Kunstenaresse Maïté Duval in haar atelier. Ze werd geboren in 1944 en overleed afgelopen zaterdag. © archief/Zutphens Persbureau

Plotseling overleden Maïté Duval: de kleine grote dame van de Zutphense cultuur

Het zal vreemd aandoen de komende tijd. Een culturele activiteit in Zutphen en géén Maïté Duval in het publiek. Zaterdag is de beeldend kunstenaar op 75-jarige leeftijd in haar huis aan de Deventerweg onverwachts overleden.

La petite grande dame van de Zutphense kunstenaarswereld is er niet meer, maar ze blijft toch aanwezig: in de herinnering van velen. Ze had een uitgebreide vrienden- en kennissenkring – ,,we versturen zeker vijfhonderd kaarten’’, zegt haar dochter Mathilde – en in Zutphen en wijde omgeving zijn er veel beelden van haar te vinden. Iedereen kent ze.

Kunst en cultuur

Kunst en cultuur waren haar lust en haar leven. Duval kon onmogelijk zonder. Genietend en meelevend als toeschouwer bij de opera, bij film- of dansvoorstellingen, bij het nieuwe literair café en onlangs bij de viering van 175 jaar boekhandel Van Someren & Ten Bosch. Maar ook buiten de stad, recentelijk nog, in Amsterdam, waar zoon Barend woont, en in Parijs. Overal proefde ze aan de kunst en deelde ze haar ervaringen met gelijkgestemden.

Duval werd geboren in Frankrijk, woonde al lang in Nederland, maar kreeg de taal nooit helemaal onder de knie, behield altijd haar sterke Franse accent. ,,Voor haar klonken woorden als ‘kruik’ en ‘kruk’ hetzelfde’’, zegt Mathilde. ,,Ze kon dus zeggen: ik neem een kruk mee naar bed.’’ Het was een van haar charmes.

De vrouwelijke vorm

Bekendheid in binnen- en buitenland verwierf Duval met haar beelden waarin vrijwel altijd de vrouwelijke vorm centraal stond, groots en intiem tegelijk. Er zijn enkele beroemde uitzonderingen, zoals de groep ijsberen in het winkelcentrum van Dieren en ‘De gans’ in Voorst. Daarnaast maakte ze tekeningen en aquarellen.

Duval had in Frankrijk literatuur gestudeerd, was als kunstenaar autodidact. Ze trouwde met de gevierde schilder Thierry Rijkhart de Voogd en langzaam maar zeker ontpopte zij zich, naast hem, ook als talent- en succesvol kunstenaar. Ze kregen samen drie kinderen: Barend, Bien en Mathilde. Inmiddels zijn er zes klein- en drie achterkleinkinderen, de vierde op komst.

Thierry en Maïté vestigden zich in Voorst. Daar deden ze, net als Maïté later in Zutphen, volop mee in het culturele leven. Thierry overleed in 1999. Maïté bleef achter als ,,een vrouw met een gebroken hart’’, zegt Mathilde. Ze had het vaak over hem en in haar kunst zitten veel verwijzingen naar hun liefde.

Laatste twintig jaar heel gelukkig

De kinderen spreken vol lof over hun ‘dappere’ moeder, die zich een weg wist te banen uit haar verdriet. ,,In die laatste twintig jaar is ze heel gelukkig geweest”, zegt zoon Barend.

Mathilde benadrukt dat haar moeder een echt familiemens was, vaak meer bezorgd om het wel en wee van de kinderen dan om de eigen ouderdomskwaaltjes die zich begonnen te manifesteren. ,,En ze hield trouwens ook erg van feesten.”

Nadat het maken van nieuwe beelden een tijdje stil had gelegen, maakte Maïté Duval begin 2017 een herstart met onder meer een verkooptentoonstelling in haar achtertuin. In die tuin staat ook haar atelier, waarin ze tot op het laatst is blijven doorwerken. ,,Een kleine grote Franse dame met flinke arbeidershanden’’, zo omschrijven haar kinderen hun moeder. Stevige handen waren nodig om die stevige beelden te kunnen vervaardigen. ,,In die handen van maman legde ik altijd mijn hoofd”, zegt Mathilde. ,,Dat was zó fijn.”

Afscheid

Belangstellenden kunnen donderdag afscheid nemen van Maïté Duval in haar woning aan de Deventerweg 18 (van 17.00 tot 20.00 uur). In de Buitensociëteit in Zutphen is zaterdag (11.00 uur) een openbare afscheidsbijeenkomst. Daarna wordt Duval begraven op de Oosterbegraafplaats aan de Voorsterallee, naast haar grote liefde Thierry Rijkhart de Voogd.